Bilişim sisteminin işleyişini engellemek veya bozmak TCK m.244/1; verileri bozmak, yok etmek, değiştirmek, erişilmez kılmak, sisteme veri yerleştirmek veya verileri başka yere göndermek m.244/2 kapsamındadır. Bu başlıkta yalnızca suç adı veya ceza üst sınırı değil, fiilin hangi fıkraya uyduğu, ağırlaştırıcı nedenler ve soruşturma usulü birlikte ele alınır.
Hareketin sisteme veya veriye yönelmesi uygulanacak fıkrayı değiştirir.
Yaptırım neye göre belirlenir?
Sistemi engelleme veya bozma bir yıldan beş yıla kadar hapistir.
Veriyi bozma, yok etme, değiştirme, erişilmez kılma veya aktarma altı aydan üç yıla kadar hapistir.
Bu fiillerle başka suç oluşturmayan haksız çıkar sağlanırsa iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası verilir.
Banka, kredi kurumu veya kamu kurumuna ait sistem üzerinde işlenirse ceza yarı oranında artırılır.
Haksız çıkarın dolandırıcılık veya kart suçu gibi başka bir suç oluşturup oluşturmadığı içtima bakımından belirlenir.
Cezanın belirlenmesinde hangi sıra izlenir?
Bilişim sistemini engelleme, bozma veya verileri değiştirme bakımından önce temel şekle ait ceza aralığı belirlenir. Ardından yalnızca bu suç için düzenlenen nitelikli veya daha az cezayı gerektiren hâller uygulanır. Teşebbüs, iştirak ve zincirleme suç gibi genel hükümler ise ayrı koşullara bağlıdır. Failin kişisel durumu ve takdiri indirim nedenleri, suçun unsurları ile nitelikli hâller belirlendikten sonra incelenir.
Komşu suçlardan ayrım
Yetkisiz giriş TCK m.243’te, sistem veya veri bütünlüğüne müdahale TCK m.244’te düzenlenir.
Basit bir kullanıcı hatası, kast olmadan bu suçu oluşturmaz.
Sunucu ve uygulama logları, yedek kayıtları, değişiklik geçmişi, zararlı yazılım analizi ve kullanıcı yetkileri zaman çizelgesiyle incelenir.
Uzlaştırma ile soruşturmanın kapsamı
Şikâyete bağlı değildir.
Yetişkinler bakımından uzlaştırma kapsamında değildir; TCK m.244/2 yalnızca suça sürüklenen çocuklar bakımından listelenmiştir.
Genel değerlendirme
Bilişim sistemini engelleme, bozma veya verileri değiştirme bakımından sonuç, suçun adından değil somut fiilin ilgili madde ve fıkrayla eşleştirilmesinden çıkar. Ceza aralığı kadar delilin hukuka uygunluğu, olay tarihi ve özel usul koşulları da önem taşır.
Bilgi notu: Metin bilişim sistemini engelleme, bozma veya verileri değiştirme suçu bakımından genel açıklama içerir. Somut olayın hukuki sonucu, fiilin özellikleri ve hukuka uygun deliller üzerinden belirlenir.