Yapay zekâ çıktısı hukuk davasında elektronik veri veya belge olarak sunulabilir; fakat tek başına doğru kabul edilmez. HMK bakımından elde edilme hukuka uygunluğu, kaynağı, bütünlüğü, üretim yöntemi, doğrulanabilirliği ve diğer delillerle ilişkisi değerlendirilir.
Yapay zekâ analizi teknik bir bulgu üretebilir. Bilirkişi özel veya teknik konuda mahkemeye yardımcı olur; hukuki nitelendirme ve delil takdiri hâkime aittir. Bu makale hukuk yargılamasına odaklanır, ceza yargılaması için genel sonuç kurmaz.
Elektronik veri hukuk davasında belge kapsamına girebilir
HMK m. 199, uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli elektronik ortamdaki verileri belge kapsamında sayar. Yapay zekâ ile oluşturulan veya yapay zekâ tarafından analiz edilen bir dosya, sırf üretim yöntemi nedeniyle belge kavramının dışında kalmaz; ancak dosyaya sunulabilmesi, içeriğinin doğru veya vakıayı tek başına ispatladığı anlamına gelmez. Orijinal dosya, oluşturulma zamanı, kullanıcı hesabı, model sürümü, üretim talimatı, kaynak veri ve sonradan yapılan değişiklikler mümkün olduğu ölçüde korunmalıdır.
Chatbot konuşma kaydı, model çıktısı, sentetik görsel veya analiz raporu hukuk mahkemesine sunulabilir. İspat gücü; kaynağı, üretim yöntemi, bütünlüğü, uyuşmazlıkla bağlantısı ve diğer delillerle ilişkisine göre değerlendirilir.
Kaynak ve bütünlük ispat gücünü etkiler
Elektronik delilin kaynağı, değişip değişmediği ve uyuşmazlıkla bağlantısı mahkemenin değerlendirmesinde önem taşır. AI çıktısının yeniden üretilebilirliği ve kullanılan model sürümü, üretim talimatı ve kaynak verinin açıklanması doğrulanabilirliği artırabilir.
Bütünlük incelemesinde korunacak temel kayıtlar şunlardır:
- Orijinal dosya
- Erişim ve aktarım zinciri
- Hash değeri
- Model sürümü ve üretim talimatı
- Kaynak belgeler
- Sonradan yapılan değişiklikler
Bu kayıtlar birlikte saklanmalıdır.
Yalnızca ekran görüntüsü sunmak ile orijinal sohbet dışa aktarımı, tarih kaydı ve hesap bilgisi sunmak aynı bütünlük açıklamasına sahip değildir. Hash değerinin bulunması da içeriğin başlangıçta doğru veya hukuka uygun elde edildiğini tek başına kanıtlamaz.
AI analizi bilirkişinin veya hâkimin yerine geçmez
Bir AI aracının benzerlik, sahtecilik veya risk skoru üretmesi teknik bir değerlendirme olabilir; hukuki sonuç ve delil takdiri mahkemeye aittir. Bilirkişi de çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren konularda mahkemeye yardımcı olur; hükmü kuran makam değildir. Modelin adı, sürümü, test koşulu, hata oranı, inceleyen uzman ve alternatif açıklamalar raporda gösterilmelidir. Teknik skorun yüksek olması, kullanılan yöntemin hata oranı ve dosyaya uygunluğu incelenmeden kesinlik diline dönüştürülmemelidir.
Deepfake tespit aracının yüzde 90 olasılık vermesi, kaydın kesin sahte olduğuna dair mahkeme hükmü değildir.
Hukuka aykırı elde edilen veri ayrı bir engeldir
HMK m. 189/2 uyarınca hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller hukuk mahkemesi tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz. Bir kaydın teknik olarak gerçek veya yapay zekâ ile doğrulanmış olması, elde edilme yöntemindeki hukuka aykırılığı ortadan kaldırmaz. İzinsiz ele geçirilen özel yazışmayı yapay zekâ ile özetlemek, ilk elde etme sorununu iyileştirmez. Buna karşılık “AI kullanıldı” bilgisi de hukuka uygun biçimde elde edilmiş bir elektronik veriyi kendiliğinden geçersiz hâle getirmez.
Elde etme yöntemi, erişim yetkisi, rıza, özel hayat alanı, veri işleme ve dosyada sunulan sürüm ayrı ayrı açıklanmalıdır.
Deepfake iddiası bütün kayıtları değersizleştirmez
Bir ses veya görüntünün manipüle edilebilmesi ihtimali, bütün elektronik kayıtların peşinen sahte sayılmasını gerektirmez. Doğrulama; orijinal dosya, metadata, cihaz ve iletişim kayıtları, tanık, uzman incelemesi ve olayın diğer delilleriyle birlikte yapılabilir. Kaydın ilk kaynağı, aktarım zinciri, orijinal cihaz, yedek, dosya imzası ve bağlamsal deliller hızla korunmalıdır. Tek bir AI tespit sitesinin sonucu, diğer teknik ve maddi deliller görülmeden kesin kabul veya ret ölçütü olmamalıdır.
Mesajlaşma uygulamasından sıkıştırılmış video ile cihazdaki orijinal dosyanın bulunması farklı inceleme imkânı sağlar.
Pratik ayrımlar
| Soru | Kısa yanıt |
|---|---|
| ChatGPT cevabı uzman raporu yerine geçer mi? | Hayır. AI çıktısı dosyaya sunulabilir; fakat uzman veya bilirkişi raporunun usulî statüsünü ve mahkemenin değerlendirmesini kendiliğinden kazanmaz. |
| Bir kayda 'deepfake olabilir' demek delili geçersiz kılar mı? | Hayır. İddia; orijinal dosya, metadata, cihaz, iletişim zinciri ve uygun teknik incelemeyle birlikte değerlendirilmelidir. |
Hukuk davasında delil değerinin sonucu
Yapay zekâ çıktısı hukuk mahkemesine sunulabilir; fakat değerini aracın adı değil kaynağın, bütünlüğün, elde edilme yönteminin ve uyuşmazlıkla bağın gösterilmesi belirler. Teknik sistemin skoru, bilirkişinin incelemesini veya hâkimin delil takdirini devralmaz. Ceza soruşturması ve ceza yargılamasında delil değerlendirmesi farklı usul kurallarına tabi olduğundan ayrıca incelenmelidir.
Bu makale HMK kapsamındaki hukuk yargılamasına odaklanır.
Aktörler arasındaki genel dağılım için sorumluluğun aktörler arasında dağılımı yazımız bütünleyici bir çerçeve sunar.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın koşulları farklıdır ve somut durum ayrıca değerlendirilmelidir. Son hukuki kontrol: 12 Temmuz 2026. Konuyla ilgili destek için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz.