Pratik cevap
Hata veya kesintide sorumluluk, yapay zekânın olasılıksal yapısına dair genel uyarıyla bitmez; sözleşmede üstlenilen hizmet, kabul edilen performans düzeyi, müşterinin kullanım biçimi, bildirim ve zarar arasındaki bağlantı birlikte incelenir. AI hizmetlerinde iki sorun sıkça aynı başlıkta ele alınır: sistemin hiç çalışmaması ve çalışıp yanlış sonuç üretmesi.
Oysa erişilebilirlik, hız, doğruluk ve belirli kullanım için uygunluk farklı sözleşmesel vaatlerdir. Sağlayıcının 'çıktıları kontrol edin' uyarısı önemlidir; fakat verdiği her somut taahhüdü etkisiz kılan genel bir sorumsuzluk kalkanı gibi görülemez.
Önce hangi edimin üstlenildiği belirlenir
Sözleşmesel sorumluluk değerlendirmesi, sağlayıcının müşteriye hangi hizmeti hangi ölçütlerle sunmayı üstlendiğinin belirlenmesiyle başlar. Türk Borçlar Kanunu’na göre borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kusursuzluğunu ispat etmedikçe doğan zararı gidermekle yükümlü olabilir. Teklif, sipariş formu, hizmet seviyesi eki, ürün dokümanı ve satış yazışmaları tek taahhüt haritasında birleştirilmelidir.
Yüzde 99,9 erişilebilirlik taahhüdü ile 'model her zaman doğru cevap verir' şeklinde hiç verilmemiş bir beklenti aynı edim değildir. Müşterinin ticari beklentisi, sözleşmede veya bağlayıcı ürün açıklamasında üstlenilmeyen her sonucu otomatik borca dönüştürmez.
Kesinti ile hatalı çıktı farklı ölçülür
Kesinti, hizmete erişilememesi; hatalı çıktı ise sistemin çalışırken yanlış, eksik veya uygunsuz sonuç üretmesiyle ilgilidir.
Olay kayıtlarında başlangıç, kapsam, etkilenen işlev, yanlış çıktı örnekleri, geri dönüş ve müşteri tedbiri ayrıştırılmalıdır.
Bu iki olay için ölçüm, bildirim, giderim ve zarar bağlantısı ayrı sözleşme hükümleri gerektirebilir. Modelin iki saat erişilememesi ile çalışan sistemin bin müşteriye yanlış fiyat önermesi aynı olay kaydına indirgenemez. Aynı teknik arıza iki sonuca yol açabilse de hukuki değerlendirme her zarar kalemini ayrıca ele alır.
Model değişikliği de ifayı etkileyebilir
Sağlayıcı model sürümünü veya güvenlik filtresini değiştirdiğinde hizmetin davranışı ve müşterinin önceki test sonuçları değişebilir. Önemli değişiklik, sözleşmede vaat edilen işlevin veya düzenlenmiş süreçteki kabul şartlarının gereği gibi ifa edilip edilmediği bakımından önem taşır. Önemli değişiklik tanımı, bildirim süresi, yeniden test ve eski sürüme dönüş imkânı önceden belirlenmelidir.
Sağlık metni sınıflandıran modelin haber verilmeden başka sürüme geçirilmesi, önceki doğruluk testlerine güvenen müşteriyi etkileyebilir. Her güncelleme sözleşme ihlali değildir; değişikliğin taahhüt, performans ve kullanım amacı üzerindeki etkisi araştırılır.
Müşterinin kullanım hatası nasıl ayrılır?
Müşterinin sistemi sözleşmede açıkça yasaklanan amaçta veya uygun olmayan veriyle kullanması zarar değerlendirmesini etkileyebilir. Sağlayıcının kullanım talimatı açık, erişilebilir ve ürünün gerçek riskleriyle uyumlu olmalıdır.
Talimat, arayüz, satış vaadi, kullanım logu ve insan denetimi aynı olay çizelgesinde karşılaştırılmalıdır.
Yalnızca metin taslağı için sunulan aracın tıbbî teşhis amacıyla doğrulamasız kullanılması, sağlayıcının ve müşterinin fiillerini ayrı incelemeyi gerektirir. Yasak kullanım maddesi, ürünün bu kullanımı pazarlama veya arayüz yoluyla teşvik ettiği çelişkili durumda tek başına belirleyici olmayabilir.
Zarar ve illiyet bağı gösterilmelidir
Sözleşmeye aykırılık iddiasında yalnızca hatanın varlığı değil, talep edilen zarar ile ihlal arasındaki bağlantı da değerlendirilir. Zararın kapsamı, öngörülebilirlik, müşterinin zararı azaltma imkânı ve tarafların kusuru gibi unsurlar olayın sonucunu etkileyebilir. Olay sonrası teknik rapor, müşteri bildirimleri, gerçek işlem kaybı ve alınan azaltma tedbirleri korunmalıdır.
Bir saatlik kesinti nedeniyle bütün yıllık ciroyu kayıp saymak ile kesinti sırasında iptal edilen belgeli işlemleri göstermek aynı ispat gücüne sahip değildir. Hizmet kredisi alınması, her durumda bütün zarar taleplerinin sona erdiği veya hiçbir ek talep bulunamayacağı anlamına gelmez.
Hata ve kesintide iki pratik ayrım
Sözleşmedeki hizmet kredisi tazminat hakkını her zaman bitirir mi?
Otomatik olarak değil. Maddenin kapsamı, emredici kurallar, ihlalin niteliği ve talep edilen zarar birlikte değerlendirilmelidir.
Modelin yanılabileceği yazıyorsa sağlayıcı sorumsuz mudur?
Hayır. Uyarı kullanım sınırını açıklayabilir; fakat sağlayıcının verdiği somut taahhütler, kusur ve sözleşmenin diğer hükümleri ayrıca incelenir.
Hata ve kesintide sonuç
AI hizmetinde hata ve kesinti sorumluluğu, 'model yanılabilir' cümlesiyle çözülmez. Üstlenilen edim, olay türü, değişiklik, kullanım talimatı, kusur ve belgelenmiş zarar birlikte incelenmelidir.
Bu makale hizmet ifasına odaklanır; üçüncü kişiye karşı genel AI sorumluluğu ve tedarik sözleşmesinin bütünü ayrı sayfalarda ele alınmıştır.
Aktörler arasındaki genel dağılım için genel sorumluluk çerçevemiz yazımız bütünleyici bir çerçeve sunar.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın koşulları farklıdır ve somut durum ayrıca değerlendirilmelidir. Son hukuki kontrol: 12 Temmuz 2026. Konuyla ilgili destek için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz.