Reklamın AI ile hazırlanması doğruluk ve ispat yükünü azaltmaz; reklamveren, ajans ve mecra rolleri ayrı incelenirken ürün iddiaları, gerçek kişi kopyası, AI karakter açıklaması ve hedefleme bilgileri reklam mevzuatına uygun olmalıdır. Yapay zekâ bir ürünün kullanımdan önce ve sonraki görünümünü gerçekte olmadığı biçimde gösterebilir veya sanal bir kişiyi gerçek müşteri gibi konuşturabilir.
Teknik üretim kolaylığı, iddianın tüketici üzerindeki etkisini küçültmez. Türkiye’de 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girecek yeni hükümler, gerçekçi AI karakterleri ve gerçek kişilerin dijital kopyaları bakımından özel kurallar getiriyor.
Reklam iddiası doğru ve ispatlanabilir olmalı
Ticari reklam ve haksız ticari uygulama kuralları, tüketiciyi yanıltabilecek iddiaların ve sunumların denetlenmesini amaçlar. Bir reklamın yapay zekâ ile üretilmesi, ürünün performansı veya etkisi hakkındaki iddianın doğruluğunu ispat etme gereğini ortadan kaldırmaz. Reklam dosyasında iddia, dayanak belge, ham görsel, AI işlem adımı ve yayımlanan nihai sürüm eşleştirilmelidir.
Krem reklamında AI ile pürüzsüzleştirilmiş cildi gerçek kullanım sonucu gibi göstermek tüketicinin ürün etkisini yanlış değerlendirmesine yol açabilir. Her yaratıcı görsel düzenleme yanıltıcı değildir; sunumun ortalama tüketicide oluşturduğu maddi izlenim ve ürün kararı üzerindeki etkisi incelenir.
Gerçekçi AI karakteri 1 Ağustos 2026’dan itibaren açıklanmalı
Ticaret Bakanlığının 1 Temmuz 2026 tarihli duyurusuna göre, 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girecek düzenleme reklamlarda yapay zekâ ile oluşturulan ve insandan ayırt edilemeyen dijital karakterlere yer verilmesini açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir biçimde belirtme yükümlülüğü getirir. Karikatür olduğu açık bir maskot ile gerçek insan izlenimi veren sentetik sunucu aynı kapsamda değerlendirilmez.
Karakterin gerçekçilik düzeyi, açıklamanın yeri ve görünürlüğü, gerçek kişi benzerliği ve reklam mesajı yayın öncesinde ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Aynı değişiklik, gerçek bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital kopyasının bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği izlenimi verdiği ya da tavsiyede bulunduğu reklamları yasaklar. Yalnızca “AI ile oluşturuldu” etiketi koymak bu yasağı ortadan kaldırmaz.
Gerçek kişinin dijital kopyası için yasak
Yeni düzenleme, gerçek kişinin AI ile oluşturulan dijital kopyasının bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği ya da tavsiye ettiği izlenimi veren reklamları yasaklar. Bu yasak, açıklama yapılarak aşılabilen sıradan bir etiket yükümlülüğü değildir. Kimlik, rıza/lisans kapsamı, senaryo, ürün deneyimi izlenimi ve yayın tarihi ayrı onaylanmalıdır.
Ünlünün sentetik sesi ve görüntüsüyle hiç kullanmadığı yatırım uygulamasını öneriyor gibi gösterilmesi açık risk örneğidir. Gerçek kişinin genel olarak AI kullanımına izin vermesi, her ürün tavsiyesine ve her senaryoya rıza verdiği anlamına gelmez.
Hedefli reklam ve çocuk profillemesi
1 Ağustos 2026 düzenlemesi, hedefli reklamda kullanılan kriterler ve bunların nasıl değiştirileceği hakkında doğrudan ve kolay erişilebilir bilgi verilmesini öngörür.
Hedefleme kriteri, yaş güvencesi, veri kaynağı, reklam kategorisi ve tercih değiştirme ekranı belgelenmelidir.
Aynı düzenleme, çocuklara kişisel veriye dayalı profilleme yöntemiyle hedefli reklam yapılmasını yasaklar. AI sisteminin oyun davranışından çocuk kullanıcıyı tahmin ederek ona harcama reklamı göstermesi, yalnızca reklam metni değil hedefleme yöntemi bakımından incelenir. Hedef kitle yaşının yanlış tahmin edilmesi, çocuklara yönelik korumayı göz ardı etme gerekçesi olarak otomatik kabul edilemez.
Ajans kullanmak reklamvereni görünmez kılmaz
AI reklamı ajans, platform veya içerik üreticisi hazırlasa da reklamverenin sunduğu ürün ve onayladığı iddialar önemini korur. Taraflar arasındaki sözleşme görev ve rücu ilişkisini düzenleyebilir; tüketiciye yönelik mevzuat sorumluluğunu her durumda tek tarafa devretmez. Brief, üretim kaydı, iddia kanıtı, hukuki onay, platform ayarı ve nihai yayın sürümü saklanmalıdır.
Ajansın sentetik karakter kullandığını reklamverene bildirmemesi ile reklamverenin gerçek dışı ürün sonucunu özellikle istemesi farklı kusur olgularıdır. 'AI ajans yaptı' açıklaması, reklamın gerçek yayıncısı ve yararlanıcısı hakkındaki incelemeyi bitirmez.
AI reklamında yayın öncesi sonuç
AI reklamında temel ölçüt kullanılan araç değil tüketicide oluşan izlenimdir. Ürün iddiası doğrulanmalı; gerçekçi AI karakteri, gerçek kişi kopyası ve hedefleme yöntemi için 1 Ağustos 2026 kuralları ayrıca uygulanmalıdır.
AI etiketi yanlış ürün vaadini, izinsiz kişilik kullanımını veya çocuk profillemesini hukuki hâle getirmez.
Aktörler arasındaki genel dağılım için sorumluluğun aktörler arasında dağılımı yazımız bütünleyici bir çerçeve sunar.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın koşulları farklıdır ve somut durum ayrıca değerlendirilmelidir. Son hukuki kontrol: 12 Temmuz 2026. Konuyla ilgili destek için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz.