Hileli iflas, malvarlığını eksiltmeye yönelik kanunda sayılan hileli tasarruflarla ve iflas kararının bulunmasıyla oluşur. Bu suç tipinde hileli ve taksirli iflas bakımından yaptırım, özel görünüm biçimleri ve usul kuralları ayrı basamaklarda ele alınır.
Taksirli iflas, tacirin göstermesi gereken dikkat ve özenin ihlali sonucu iflasa neden olunmasıdır.
Olayın öznel yönü
Bu suçta dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık, neticenin öngörülebilirliği ve bilinçli taksir ihtimali somut olayın özelliklerine göre belirlenir. Ticari kayıtlar, borca batıklık zamanı, tasarrufların amacı ve alacaklıların zararının hangi işlemden doğduğu dosyanın merkezindedir.
Yaptırımın kanuni çerçevesi
Hileli iflas üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezasıdır.
Taksirli iflas iki aydan bir yıla kadar hapis cezasıdır.
Mal kaçırma veya gizleme, ticari defter ve belgeleri yok etme, gerçekte olmayan borç belgesi düzenleme ya da sahte bilanço ile aktifi düşük gösterme hileli iflas hareketleri arasındadır.
Zararın giderilmesi, koşulları varsa etkin pişmanlık indirimi sağlayabilir.
Temel ceza, hileli ve taksirli iflas bakımından sonuç cezanın kurulmasında yalnız ilk aşamayı oluşturur.
Benzer durumlardan ayrılan yön
Borçların ödenememesi veya şirketin başarısızlığı tek başına hileli iflas değildir.
Hileli iflasta kasıtlı malvarlığı azaltma, taksirli iflasta tacir özenine aykırılık bulunur.
İflas kararı, defterler, banka hareketleri, ilişkili şirket işlemleri, devir bedelleri ve muhasebe kayıtları uzman incelemesiyle karşılaştırılır.
Usul koşulları
Şikâyete bağlı değildir.
Yetişkinler bakımından uzlaştırma kapsamında değildir.
Uygulamadaki iki ayrım
| Soru | Yanıt |
|---|---|
| hileli ve taksirli iflas suçları şikâyete tabi mi? | Bu suçlar şikâyete bağlı değildir. |
| Uzlaştırma mümkün mü? | Uzlaştırma kapsamında değildir. |
Hileli ve taksirli iflas suçları bakımından sonuç, suçun adından değil somut fiilin ilgili madde ve fıkrayla eşleştirilmesinden çıkar.
Kapsam notu: Açıklamalar hileli ve taksirli iflas suçları hakkında genel çerçevedir. Kişisel hukuki değerlendirme, olayın tarihi ve dosyadaki deliller incelenmeden yapılamaz.