Başkasının taşınır veya taşınmaz malını yıkmak, tahrip etmek, yok etmek, bozmak, kullanılamaz hâle getirmek veya kirletmek mala zarar verme suçudur. Maddi olay, uygulanacak ceza hükmü ve usul sonucu mala zarar verme dosyalarında birbirinden ayrılarak değerlendirilir.
Mal üzerinde zarar doğması gerekir; sırf kullanma veya geçici yer değiştirme her durumda bu suçu oluşturmaz.
Temel ceza nasıl değişir?
Temel şekil mağdurun şikâyeti üzerine dört aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır.
Kamu hizmetine ayrılmış eşya, afetlerden korunma tesisleri, dikili ağaçlar, sulama tesisleri, siyasi parti veya meslek kuruluşu malları ve görev nedeniyle kamu görevlisinin malına zarar verme hâllerinde bir yıldan dört yıla kadar hapis öngörülür.
Yakıcı veya patlayıcı madde, toprak kayması, çığ, sel veya radyasyon kullanılması gibi hâller ayrıca artırıma tabidir.
Temel yaptırım, mala zarar verme bakımından olayın özelliklerine göre uygulanabilecek diğer hükümlerin yerine geçmez.
Dosyanın düğüm noktası
Hırsızlıkta amaç malı yarar sağlamak üzere almak, mala zarar vermede malın değerini veya kullanımını bozmak ya da yok etmektir.
Konut ihlali sırasında kapının kırılması hâlinde birden fazla suç gündeme gelebilir.
Hasarın miktarı bilirkişiyle belirlenebilir; ancak mülkiyet, kast ve failin fiille bağlantısı mahkemece değerlendirilir.
Soruşturmanın usul çerçevesi
TCK m.151’deki temel şekil şikâyete bağlıdır; TCK m.152’deki nitelikli hâller re’sen soruşturulur.
TCK m.151/1 uzlaştırma kapsamındadır; TCK m.152 kapsamındaki nitelikli şekiller uzlaştırma kapsamında değildir.
Sonuç kurulurken mala zarar verme olayının zamanı, işleniş şekli ve delillerin hangi unsuru gösterdiği birlikte değerlendirilir.
Bilgi notu: Metin mala zarar verme suçu ve cezası bakımından genel açıklama içerir. Somut olayın hukuki sonucu, fiilin özellikleri ve hukuka uygun deliller üzerinden belirlenir.