Bir kimsenin konutuna veya eklentilerine rızasına aykırı girmek ya da rıza ile girdikten sonra çıkmamak konut dokunulmazlığının ihlalidir.
Rızanın konut üzerinde söz söyleme yetkisi bulunan kişi tarafından açıklanması gerekir.
Hareket, mağdur veya suç konusu ve manevi unsur; konut dokunulmazlığının ihlali yönünden somut olgular üzerinden ayrı ayrı gösterilir.
Yaptırım neye göre belirlenir?
Temel şekil mağdurun şikâyeti üzerine altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıdır.
Fiilin cebir veya tehdit kullanılarak ya da gece vakti işlenmesi hâlinde bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörülür.
Silahla, tanınmayacak hâle girerek, birden fazla kişiyle, örgütün korkutucu gücünden yararlanarak veya kamu görevinin nüfuzu kötüye kullanılarak işlenmesi hâlinde ceza bir kat artırılır.
Hırsızlık amacıyla konuta girilmesi hâlinde bağlantılı suçlar ve şikâyet koşulu TCK m.142/4 ile birlikte değerlendirilir.
Konut dokunulmazlığının ihlali bakımından önce temel şekle ait ceza aralığı belirlenir.
Komşu suçlardan ayrım
Kişiyi hürriyetinden yoksun kılmada mağdurun hareket özgürlüğü, konut ihlalinde ise konut üzerindeki huzur ve güvenlik alanı korunur.
Ortak konut ve aile bireyleri arasındaki rıza uyuşmazlıkları mülkiyet belgesine bakılarak otomatik çözülemez.
Adres kaydı veya mülkiyet tek başına rıza yetkisini belirlemez; fiilî kullanım ve konut ilişkisi incelenir.
Araştırılması gereken olgular
- Fiil, TCK m.116; m.119 içinde hangi hareket veya fıkra kapsamına giriyor?
- Kanuni unsurun gerçekleştiği hangi somut davranış ve kayıtlarla gösteriliyor?
- Benzer suç tipi, hukuki uyuşmazlık veya disiplin sorumluluğundan ayrımı sağlayan belirti nedir?
Uzlaştırma ile soruşturmanın kapsamı
TCK m.116/1 ve m.116/2 şikâyete bağlıdır; cebir veya tehdit kullanılması ya da fiilin gece vakti işlenmesi hâlinde soruşturma re’sen yürütülür.
TCK m.116/1 ve m.116/2 uzlaştırma kapsamındadır; m.116/4 kapsamındaki ağır şekil uzlaştırma kapsamında değildir.
Şikâyet süresi yönünden özel hüküm bulunmadığında hak, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde kullanılabilir.
Vazgeçmenin sonuç doğurup doğurmayacağı, eylemin şikâyete bağlı fıkra kapsamında mı yoksa re’sen soruşturulan şekilde mi kaldığı belirlenerek değerlendirilir.
Konut dokunulmazlığının ihlali bakımından sonuç, suçun adından değil somut fiilin ilgili madde ve fıkrayla eşleştirilmesinden çıkar.
İçerik kapsamı: Bu yazı konut dokunulmazlığının ihlali suçu konusunda genel bilgi verir. Somut dosyada suç vasfı, uygulanacak hüküm ve usul sonucu olayın özellikleri ile delillere göre belirlenir.