Kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla, en az üç kişiden oluşan, yapısı ve araçları bakımından amaç suçları işlemeye elverişli bir örgüt kurmak veya yönetmek TCK m.220 kapsamındadır.
Süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gösteren hiyerarşik bağ, örgüt ile sıradan iştirak arasındaki temel ayrımlardandır.
Yaptırımın kanuni çerçevesi
Örgüt kuran veya yönetenler beş yıldan on yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
Örgüt üyeliğinin cezası iki yıldan beş yıla kadar hapistir.
Örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişi üyelik hükümlerine göre cezalandırılır; yardımın niteliğine göre ceza üçte birine kadar indirilebilir.
Örgütün silahlı olması cezayı yarı oranında artırır.
Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlardan ayrıca ceza verilir.
24 Aralık 2025 değişikliğiyle çocukların amaç suçlarda araç olarak kullanılması örgüt yöneticileri için yarıdan bir kata kadar artırım nedenidir.
TCK m.221’de teslim, ayrılma ve bilgi verme aşamalarına göre cezasızlık veya indirim düzenlenmiştir.
Örgüt kurma suçunda sonuç ceza; yapının elverişliliği, kişinin kurucu, yönetici veya üye rolü ve dosyada gerçekleşen özel ağırlaştırıcı unsurlar üzerinden belirlenir.
25 Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanun, örgüt kurma ve üyelik cezalarını yükseltti; örgüt faaliyeti çerçevesinde çocukların araç olarak kullanılması hâlinde yöneticiler için ayrıca yarıdan bir kata kadar artırım getirdi.
Hukuki nitelendirmedeki sınır
Üç kişinin birlikte suç işlemesi tek başına örgüt değildir; hiyerarşi, süreklilik ve amaç suçları işlemeye elverişlilik aranır.
Silahlı örgüt TCK m.314, belirli devlet suçlarını işleme amacına dayanan ayrı bir suç tipidir.
İletişim ve para trafiği, görev paylaşımı, süreklilik, emir-talimat ilişkisi ve amaç suçlarla bağ ayrı ayrı somutlaştırılmalıdır.
Şikâyet, uzlaştırma ve soruşturma
Şikâyete bağlı değildir.
Uzlaştırma kapsamında değildir.
Koruma tedbirleri
Tutuklama otomatik uygulanmaz. Somut delile dayalı kuvvetli şüphe, kanuni neden ve ölçülülük birlikte gerekçelendirilir; adli kontrolün neden yetersiz kaldığı da kararda gösterilir.
Uzlaştırma mümkün mü? Uzlaştırma kapsamında değildir.
Suç işlemek amacıyla örgüt kurma değerlendirmesinde temel şekil, nitelikli hâl ve genel hükümler ayrı basamaklardır.
Genel bilgi: suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu ve cezası dosyalarında sonuç, yalnız suç adına bakılarak kurulmaz. Olayın ayrıntıları, uygulanacak hüküm ve usul koşulları ayrıca incelenir.