Görevin gereklerine aykırı hareket ederek kişilerin mağduriyetine, kamunun zararına veya kişilere haksız menfaate neden olan kamu görevlisi TCK m.257/1 kapsamında sorumlu olabilir.
Görevin gereklerini ihmal veya gecikmeyle aynı sonuçlara neden olma m.257/2’de düzenlenir.
Olayın öznel yönü
Kamu görevlisi sıfatı tek başına yeterli değildir; görevin kapsamı, fiilin görevle bağı ve kanunun aradığı menfaat ya da zarar sonucu birlikte ele alınır.
Yetki ve kamu görevlisi sıfatı belirlendikten sonra fiilin görevle ilişkisi ile kanunun aradığı menfaat ya da amaç unsuru incelenir.
Yaptırımın kanuni çerçevesi
İcrai davranışla göreve aykırılığın cezası altı aydan iki yıla kadar hapistir.
İhmal veya gecikme suretiyle işlenen şeklin cezası üç aydan bir yıla kadar hapistir.
Madde tali normdur; fiil zimmet, rüşvet, irtikap veya başka özel bir suç oluşturuyorsa TCK m.257 uygulanmaz.
Salt mevzuata aykırılık yeterli değildir; mağduriyet, kamu zararı veya haksız menfaat sonuçlarından biri oluşmalıdır.
Bu suçta yaptırım; kamu görevlisinin davranış biçimi, ortaya çıkan mağduriyet veya zarar ile uygulanabilecek özel hükümler birbirinden ayrılarak belirlenir.
Benzer durumlardan ayrılan yön
İdari işlemin hukuka aykırı olması ile kamu görevlisinin ceza sorumluluğu aynı şey değildir.
İhmal edilen görevin kapsamı ve yerine getirme imkânı belirlenmeden sorumluluk kurulamaz.
Görev tanımı, mevzuat, yazışmalar, işlem tarihleri, yetki devri ve ortaya çıkan somut sonuç birlikte değerlendirilmelidir. Kamu görevlisi sıfatı, görevin kapsamı, menfaat veya zarar sonucu ve fiilin görevle bağlantısı suçun özel unsurlarını oluşturur.
Dosya değerlendirme başlıkları
- Fiil, TCK m.257 içinde hangi hareket veya fıkra kapsamına giriyor?
- Failin görevi ve işlem üzerindeki yetkisi hangi belge ve kayıtlarla belirleniyor?
- İdari usulsüzlükten farklı olarak suç tipinin aradığı kast, menfaat veya özel amaç hangi delille destekleniyor?
Usul koşulları
Şikâyete bağlı değildir.
Uzlaştırma kapsamında değildir.
Pratik ayrımlar
| Soru | Yanıt |
|---|---|
| görevi kötüye kullanma suçu şikâyete tabi mi? | Suç şikâyete bağlı değildir. |
| Uzlaştırma mümkün mü? | Uzlaştırma kapsamında değildir. |
Görevi kötüye kullanma değerlendirmesinde temel şekil, nitelikli hâl ve genel hükümler ayrı basamaklardır.
İçerik kapsamı: Bu yazı görevi kötüye kullanma suçu konusunda genel bilgi verir. Somut dosyada suç vasfı, uygulanacak hüküm ve usul sonucu olayın özellikleri ile delillere göre belirlenir.