Yasa dışı bahis soruşturmalarında banka ve elektronik para hesaplarına bloke konulması sık görülen bir tedbirdir. “Bloke” tek bir hukuki işlemi anlatmaz. Bankanın uyum incelemesi, MASAK mevzuatı kapsamında işlemin ertelenmesi ve savcılık veya hâkimlikçe verilen ceza muhakemesi elkoyması farklı dayanak ve itiraz yollarına sahiptir.
İlk adım, bankadan blokenin hangi kurum, dosya numarası ve tarihli yazıya dayandığını öğrenmektir. Banka çoğu zaman soruşturmanın ayrıntısını veremese de talep makamı ve işlem türü belirlenebilir.
CMK 128 kapsamında el koyma
7258 sayılı Kanundaki suçlar bakımından taşınmaz, hak ve alacaklara elkoyma hükümleri uygulanabilir. Tedbir için suçun işlendiğine ve malvarlığı değerinin suçtan elde edildiğine dair kanunun aradığı şüphe düzeyi ve usul şartları bulunmalıdır. Banka hesabı, elektronik para bakiyesi, kripto varlık ve araç tedbir konusu olabilir.
Karar kişiyi, hesabı, suç dönemini ve tedbir kapsamını gösterecek açıklıkta olmalıdır. Bütün aile veya şirket hesaplarının gerekçesiz biçimde süresiz kapatılması ölçülülük yönünden itiraz konusu yapılabilir.
MASAK blokesi ile savcılık blokesi farkı
Yükümlü kuruluş şüpheli işlem bildirimi yapabilir ve mevzuattaki koşullarla işlem kısa süreli ertelenebilir. Bu idari/önleyici süreç, CMK elkoymasıyla aynı değildir. Süre dolduğunda başka bir kanuni karar yoksa bloke devam ettirilemez.
Savcılık talimatı veya hâkim kararıyla konulan elkoymada ise ceza dosyasındaki kararın kaldırılması gerekir. Sadece banka şubesine dilekçe vermek yeterli olmaz.
Hesaptaki tüm paraya el konulabilir mi?
Tedbir, suçtan elde edildiği değerlendirilen değerleri güvence altına alır; fakat soruşturmanın başında para karıştığı için hesabın tamamı geçici olarak dondurulabilir. Bu durum, bütün bakiyenin kesin olarak suç geliri sayıldığı anlamına gelmez.
Maaş, emekli aylığı, kredi, satış bedeli veya soruşturma öncesinden kalan bakiye belgeyle ayrıştırılabilir. Geçim için zorunlu miktar ve üçüncü kişilere ait para yönünden kısmi kaldırma talep edilebilir.
Blokeye nasıl itiraz edilir?
Kararı veren makam ve onay süreci öğrenildikten sonra CMK hükümlerine göre itiraz veya elkoymanın kaldırılması talep edilir. Dilekçede yalnız “mağdur oldum” denilmesi yerine şunlar gösterilmelidir:
- Hesabın meşru gelir kaynakları,
- Bahisle ilişkilendirilen işlem ve gerçek karşılığı,
- Tedbir dışı bırakılması istenen tutar,
- Hesabı fiilen kullanan kişi ve cihaz kayıtları,
- Tedbirin iş ve aile yaşamına ölçüsüz etkisi.
Ret kararının gerekçesi ve başvurulacak merci dosyanın aşamasına göre değişebilir.
Şirket ve üçüncü kişi hesapları
Şirket hesabından şüpheli transfer yapılması, bütün cironun suç geliri olduğunu göstermez. Ticari faturalar, bordrolar, vergi kayıtları ve müşteri sözleşmeleriyle meşru akış ayrılmalıdır. Üçüncü kişinin hesabına tedbir konulmuşsa paranın şüpheliye ait olduğu veya suçla bağlantısı somutlaştırılmalıdır.
Müsadere ile bloke aynı mı?
Hayır. Bloke veya el koyma geçici koruma tedbiridir. Müsadere, kural olarak yargılama sonunda suçla bağlantısı kurulan malvarlığının mülkiyetinin devlete geçirilmesidir. Beraat veya suç bağlantısının kurulamaması hâlinde tedbir kaldırılmalı ve değer iade edilmelidir.
Delillerin korunması
Banka ekstresi, karşı hesaplar, ATM görüntüsü, mobil bankacılık cihaz/IP kayıtları ve doğrulama logları talep edilmelidir. Bahis paneliyle para hareketi eşleşmeden yalnız tutar benzerliğine dayanılması hatalı olabilir. El koyma incelemesi, esas suç savunmasından bağımsız yürütülmemelidir.
İçerik kapsamı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; tedbirin kaynağı ve dosya numarası öğrenilmeden doğru itiraz yolu belirlenemez.