Kullanıcı sözleşmesi hizmet, ücret, çekim, saklama ve hesap kısıtlarını belirler; emredici SPK, MASAK ve KVKK yükümlülüklerinin yerine geçmez.
Uyuşmazlıkta yalnız güncel sözleşme değil, olay tarihinde kabul edilen sürüm ve değişiklik bildirimleri dikkate alınır. Sözleşme hizmetin sınırlarını gösterir; buna karşılık kanundan doğan yükümlülükleri veya platformun temel edimini ortadan kaldıramaz.
Sözleşmenin belirlediği hizmet ilişkisi
Kullanıcı sözleşmesi uyuşmazlığı sürecinde kimlik ve finansal hareket verileri aynı profilde birleşebilir. KVKK m.12 uyarınca veri sorumlusu, yetkisiz erişimi önleyecek ve kişisel verilerin güvenli muhafazasını sağlayacak teknik ve idari tedbirleri kurmalıdır.
Kullanıcı sözleşmesi uyuşmazlığı nedeniyle tazminat istenebilmesi için platformun hangi sözleşmesel edimi ihlal ettiği, hangi zararın doğduğu ve bu iki olgu arasındaki bağ gösterilmelidir. Genel sorumsuzluk hükümleri, platformun kendi temel yükümlülüğünü her durumda ortadan kaldırmaz.
Kullanıcı sözleşmesi uyuşmazlığı sırasında kullanıcı, platform, saklama veya teknoloji sağlayıcısının hangi işlemi kontrol ettiği belirlenmelidir. Sözleşme sürümü, elektronik onay, hizmet tanımı ve değişiklik bildirimi üzerinden hatanın doğduğu katman ortaya konmadan sorumluluk doğru muhataba yöneltilemez.
Emredici kurallar ve ispat düzeni
Kullanıcı sözleşmesi uyuşmazlığı bakımından elektronik veriler önemli bir başlangıç noktasıdır. Sözleşme sürümü, elektronik onay, hizmet tanımı ve değişiklik bildirimi HMK m.199 çerçevesinde belge olarak değerlendirilebilir; ancak her kaydın kaynağı, bütünlüğü ve ilgili kişiyle bağlantısı ayrıca kurulmalıdır.
Tüketici sıfatı, hesabın “yatırım hesabı” olarak adlandırılmasına göre değil kullanıcının ticari veya mesleki olmayan amacı üzerinden belirlenir. Platformun hesap, transfer veya saklama hizmeti, tokenın yatırım niteliğinden ayrı bir tüketici işlemi oluşturabilir.
Kullanıcı sözleşmesi uyuşmazlığı talebinin hukuki dayanağını belirlemek için sözleşme sürümü, elektronik onay, hizmet tanımı ve değişiklik bildirimi birlikte incelenmelidir. Aynı zarar farklı hukuki ilişkilere temas edebilir; kullanılacak talep sebebi somut işlem akışından çıkarılır.
Sözleşmenin işlem tarihindeki sürümü bulunmalıdır
Platform sözleşmeleri çevrim içi olarak güncellenebilir. Uyuşmazlıkta hangi metnin kabul edildiği, değişikliğin kullanıcıya nasıl bildirildiği ve olay tarihinde hangi hükmün yürürlükte olduğu belirlenmelidir. Sonradan indirilen güncel sözleşme geçmiş işlemi açıklamayabilir.
Kabul kutusu, e-posta bildirimi, uygulama içi uyarı ve sürüm numarası bu konuda delil oluşturabilir. Platformun yalnızca internet sitesindeki son metni sunması, önceki şartların varlığını tek başına kanıtlamaz.
Hizmet tanımı sorumluluk sınırını etkiler
Alım-satım, transfer, saklama, kilitleme/getiri hizmetine aracılık (staking) ve token ilk satışına aracılık farklı edimlerdir. Platformun fiilen özel anahtarı kontrol ettiği hâlde sözleşmede kendisini yalnızca “teknoloji arayüzü” olarak tanımlaması hukuki rolünü otomatik olarak değiştirmez.
Saklama başka kuruluşta yapılıyorsa kullanıcıya bu kuruluşun kimliği, görev paylaşımı ve talep süreci açık biçimde gösterilmelidir. Alt hizmet sağlayıcının kusuru, platformun kullanıcıya karşı taahhüdüyle birlikte değerlendirilir.
Sorumluluk ve tek taraflı değişiklik hükümleri
Her teknik kesinti veya üçüncü taraf arızası için sınırsız sorumsuzluk kaydı, platformun temel edimini ve emredici mevzuatı anlamsız hâle getirecek biçimde yorumlanamaz. Riskin kullanıcıya ait olduğunun yazılması, platformun kendi güvenlik ve kayıt yükümlülüklerini kaldırmaz.
Ücret, çekim limiti veya hizmet kapsamının tek taraflı değiştirilebilmesi için açık sözleşme hükmü kadar bildirim ve yürürlük zamanı da önemlidir. Değişiklik öncesinde verilmiş emirler ile yeni metin dönemindeki işlemler farklı sözleşme sürümlerine tabidir.
Uyuşmazlık çözümü ve tahkim kayıtları
Sözleşmede yabancı mahkeme, tahkim veya belirli başvuru prosedürü bulunabilir. Bu kayıtların geçerliliği kullanıcının tüketici sıfatı, sözleşmenin müzakere edilip edilmediği ve zorunlu hukuk kurallarına göre değerlendirilir. Her tahkim kaydı kullanıcıyı otomatik olarak Türk mahkemelerinden mahrum bırakmaz.
Platform içi şikâyet mekanizmasına başvuru, kanuni dava veya başvuru sürelerini her durumda durdurmayabilir. Sözleşmedeki başvuru prosedürü, kanuni sürelerden bağımsız bir takip kalemi oluşturur.
Dil ve anlaşılabilirlik
Türkçe arayüz sunan platformun bağlayıcı sözleşmeyi yalnızca yabancı dilde vermesi, kullanıcı bilgilendirmesi bakımından sorun yaratabilir. Çeviri ile asıl metin arasında çelişki varsa hangi metnin üstün sayıldığı ve kullanıcının bunu açıkça kabul edip etmediği önemlidir.
Teknik terimlerin belirsiz kullanılması platforma sınırsız takdir yetkisi sağlamaz. Somut olay, “risk”, “olağandışı işlem” ve “mücbir sebep” gibi kavramların platform tarafından nasıl uygulandığını görünür kılar.
Kullanıcı sözleşmesi uyuşmazlığı dosyasının omurgası
Bu tür bir dosyada sözleşme sürümü, elektronik onay, hizmet tanımı ve değişiklik bildirimi işlem sırasına göre bir araya getirilmelidir. Sözleşmeye dayalı uyuşmazlık ile adli veya idari kısıta karşı başvuru, farklı sebep ve usullere dayanır.
Sözleşme onayı ve değişikliklerin etkisi
Tek başına yapmaz; ancak haksız şart, emredici düzenleme ve yeterli bilgilendirme ayrıca değerlendirilir.
Yeni sözleşme geçmiş olaya kendiliğinden uygulanmaz
Yeni metin geçmiş uyuşmazlığa kendiliğinden uygulanmaz. Uyuşmazlığın sözleşmesel zemini, olay tarihindeki sürüm ve değişiklik bildirimlerinden oluşur.
Elektronik onayın ispatı
Platform, kullanıcının hangi sözleşme sürümünü ne zaman kabul ettiğini kayıtla gösterebilmelidir. Yalnızca hesabın açılmış olması, sonradan eklenen bütün hükümlerin kabul edildiğini kanıtlamaz. IP, zaman damgası, sürüm numarası ve bildirim kaydı elektronik onayın kapsamını belirlemeye yardımcı olur.
Kullanıcı sözleşmeyi okumadığını söylese bile açıkça sunulan şartlar bakımından onay geçerli olabilir; ancak şaşırtıcı, belirsiz veya temel edimi ortadan kaldıran hükümler ayrıca denetlenir. Sözleşmenin kolayca indirilememesi ve kalıcı biçimde saklanamaması da ispat sorununu büyütür.
Kullanıcı sözleşmesi hizmetin kapsamını ve tarafların risk paylaşımını gösterir; fakat emredici SPK, MASAK, KVKK ve borçlar hukuku kurallarını bertaraf edemez.