P2P (kişiden kişiye) kripto satışında hesabınıza gelen paranın bir dolandırıcılık mağdurundan çıkması, sizi kendiliğinden suçlu yapmaz. Ceza sorumluluğu kusura dayanır: dolandırıcılıktan söz edilebilmesi için suç planına bilerek katılmış olmanız gerekir. TCK m. 282 bakımından ise uygulanacak fıkraya göre suç gelirinin kaynağını gizleme veya ona meşru görünüm verme amacı ya da malvarlığı değerinin suçtan elde edildiğini bilerek kabul etme, bulundurma veya kullanma aranır. Soruşturma pratiği ise satıcı için ağırdır. Mağdurun parası doğrudan sizin IBAN'ınıza geçtiğinden banka kayıtlarında görünen ilk isim siz olursunuz; hesabınız saatler içinde askıya alınabilir, ifadeye çağrılabilirsiniz. Bu yazıda P2P satıcısının şüpheli konumu, kast ve bilme unsurunun nasıl değerlendirildiği, iyi niyeti ortaya koyan kayıtlar ile bloke ve el koymaya karşı itiraz yolu ele alınıyor.
Kısa cevap: P2P satışında hesaba dolandırıcılık parası gelmesi tek başına suç oluşturmaz. Dolandırıcılık (TCK m. 157-158) yönünden suça katılma kastı; TCK m. 282 yönünden ise somut fiile göre gizleme veya meşru görünüm verme amacı ya da suçtan elde edilme özelliğini bilme aranır. Buna karşılık hesap, CMK m. 128/A uyarınca askıya alınabilir veya el koyma tedbirine konu olabilir; sonuç, işlem kayıtlarınıza ve olayın özelliklerine göre değişir.
P2P satıcısı neden şüpheli konumuna düşer?
P2P satıcısı, dolandırıcılık mağdurunun parası doğrudan kendi banka hesabına yattığı için soruşturmanın ilk halkasında yer alır. Tipik akış şöyle işler: dolandırıcı, mağdura ödeme için kendi hesabını değil, o sırada P2P platformunda satış yapan bir satıcının IBAN'ını verir. Mağdur parayı gönderir; satıcı, ödemeyi alan "alıcının" kriptosunu, çoğu zaman dolandırıcının kontrolündeki bir cüzdana aktarır. Paranın bankacılık sistemindeki izi satıcıda biter, kripto varlık dolandırıcıda kalır.
Mağdur şikâyet ettiğinde savcılığın önündeki ilk somut veri, parayı teslim alan hesabın sahibidir. Bu yüzden hiç tanımadığınız bir dosyada adınız geçebilir. Şüpheli sıfatıyla ifadeye çağrılmanız, hakkınızda mahkûmiyet kanaati oluştuğu anlamına gelmez; soruşturmanın sizin işlemdeki rolünüzü aydınlatması gerekir.
Hangi suçlar yönünden değerlendirme yapılır?
Savcılık dosyayı çoğunlukla iki suç tipi üzerinden inceler: dolandırıcılık ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama.
Dolandırıcılık (TCK m. 157-158)
Dolandırıcılık, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatarak onun veya başkasının zararına, failin kendisine veya başkasına yarar sağlamasıdır (TCK m. 157). Temel halin cezası bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Suçun bilişim sistemleri ya da banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi TCK m. 158/1-f kapsamında nitelikli haldir; bu bentte hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
Satıcının bu suçtan sorumlu tutulabilmesi için hileli plana bilerek katılması gerekir. Mağduru aldatan sizseniz veya aldatıldığını bildiğiniz birinin parasını "satış" görüntüsü altında sisteme sokuyorsanız iştirak gündeme gelir. Gerçek bir satış iradesiyle, hileden habersiz işlem yapan satıcı bakımından ise dolandırıcılık kastından söz edilemez.
Aklama (TCK m. 282)
Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, alt sınırı altı ay veya daha fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan elde edilen değerlerin, gayrimeşru kaynağını gizlemek veya meşru yolla elde edilmiş görüntüsü vermek amacıyla çeşitli işlemlere tabi tutulmasıdır (TCK m. 282/1); ceza üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezasıdır. P2P satıcısı yönünden asıl tartışılan hüküm ise m. 282/2'dir: suça iştirak etmeksizin, suç konusu değeri bu özelliğini bilerek satın alan, kabul eden, bulunduran veya kullanan kişi iki yıldan beş yıla kadar hapisle cezalandırılır.
Görüldüğü gibi kanun "bilerek" demektedir. Paranın suçtan geldiğini bilmeyen satıcı bakımından aklama suçunun manevi unsuru oluşmaz. Uygulamada tartışma, satıcının gerçekten bilmediği mi, yoksa olayın koşullarından bilmesi gerektiği hâlde göz yumduğu mu noktasında yoğunlaşır.
Kast ve "bilme" unsuru neye göre değerlendirilir?
Soruşturma makamları bilme unsurunu tek bir olguya değil, işlem düzeninin bütününe bakarak değerlendirir. Uygulamada öne çıkan göstergeler şunlardır: satışın piyasa kurunun belirgin üzerinde bir primle yapılması, kısa sürede olağan gelirle açıklanamayan işlem hacmi, aynı kişilerle tekrarlanan ve daha önce blokeye konu olmuş transferler, gönderen adının alıcı adından farklı olmasına rağmen işlemin sürdürülmesi, "komisyon karşılığı para kabul etme" görüntüsü veren yazışmalar.
Bunların hiçbiri tek başına mahkûmiyet sonucu doğurmaz; makul fiyatla, ilan üzerinden, kayıtlı tek bir satış yapan kişi ile günde onlarca isimsiz transferi komisyonla kabul eden kişi aynı konumda değildir. Değerlendirme her dosyada somut olayın özelliklerine göre yapılır.
İyi niyeti ortaya koyan kayıtlar
İyi niyet soyut bir beyan değil, belgeyle desteklenen bir işlem düzenidir. P2P satıcısının elindeki şu kayıtlar, suçun manevi unsuru bulunmadığını göstermede işlev görür:
- İlan ve platform kaydı: Satışın herkese açık bir ilan üzerinden, platformun eşleştirmesiyle yapıldığını gösterir; alıcıyı sizin seçmediğinizi ortaya koyar.
- Fiyat uygunluğu: İşlem anındaki kur verisiyle satış fiyatının karşılaştırılması, olağan dışı bir menfaat elde edilmediğini gösterir. Piyasa koşullarında satış, aklama iddiasını zayıflatan en somut veridir.
- Alıcıyla yazışmalar: Pazarlık, ödeme teyidi ve özellikle "ödemeyi kendi adınıza mı gönderiyorsunuz" sorusunun sorulduğu mesajlar, özenli davranıldığını belgeler.
- Kimlik doğrulama (KYC) kayıtları: İşlemin kimliği doğrulanmış hesaplar arasında yapılması, anonim nakit akışına aracılık iddiasını karşılar.
- Borsa ve zincir kayıtları: Satış emri, işlem numarası (TXID), cüzdan adresi ve zaman damgasının banka dekontuyla eşleşmesi, işlemin gerçek bir alım satım olduğunu doğrular.
Bu kayıtları silmeyin ve tarih sırasına göre saklayın. Bloke türleri ve bankadaki genel başvuru yolları için banka hesabına bloke konulması yazısına, borsa hesabınızdaki kısıtlamalar için kripto borsa hesabı neden bloke edilir yazısına bakabilirsiniz; bu makale yalnızca ceza soruşturmasındaki konumunuza odaklanmaktadır.
Bloke ve el koymanın dayanağı nedir, itiraz nasıl yapılır?
Dolandırıcılık soruşturmalarında hesap tedbirlerinin birden fazla dayanağı olabilir ve itiraz yolu dayanağa göre değişir.
Aralık 2025'te 7571 sayılı Kanun'la Ceza Muhakemesi Kanunu'na eklenen m. 128/A, nitelikli dolandırıcılığın bazı halleri (TCK m. 158/1-f ve l), bilişim yoluyla hırsızlık ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması soruşturmalarında banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı ve kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesapların hızla askıya alınmasına imkân tanır. İlgili kuruluş hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir; askıya alınan suç konusu menfaate bu süre içinde hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle el konulabilir. Hâkim kararı olmadan yapılan el koyma ayrıca hâkim onayına tabidir.
Kuruluşun uyguladığı bu askıya alma işlemine karşı hesap sahibi Cumhuriyet başsavcılığına kaldırma başvurusu yapabilir; savcı başvuru hakkında yirmi dört saat içinde karar verir. Bu özel başvuru, hâkim veya mahkemenin el koyma kararına karşı CMK m. 267 ve devamı uyarınca yapılan itirazdan ayrıdır.
Bunun dışında CMK m. 128, suçtan elde edildiğine dair kuvvetli şüphe bulunan banka hesaplarındaki alacaklara hâkim kararıyla el konulmasını düzenler. Aklama şüphesi taşıyan işlemlerde ise 5549 sayılı Kanun devreye girer: m. 19/A şüpheli işlemin yedi iş gününe kadar askıya alınabilmesine, m. 17 ise CMK m. 128 usulüyle el koymaya imkân verir. MASAK incelemesinin işleyişi ayrı bir yazıda, MASAK incelemesi ve kripto işlemleri başlığında anlatılmıştır.
El koyma kararına karşı itiraz CMK m. 267-268'e tabidir; kanunda ayrıca bir süre öngörülmemişse ilgili, kararı öğrendiği günden itibaren iki hafta içinde itiraz edebilir. İtiraz dilekçesinde iki hat birlikte işletilir: iyi niyeti gösteren işlem kayıtlarının sunulması ve tedbirin suça konu tutarla sınırlandırılmasının istenmesi. Uygulamada hesabın tamamı bloke edilebilmekte, oysa şüphe yalnızca tek bir transfere ilişkin olabilmektedir. Tedbirin ileride müsadereyle ilişkisi için kripto varlıklara el koyma ve müsadere yazısı yol gösterir.
Savcılık süreci tipik olarak nasıl ilerler?
Süreç çoğunlukla mağdurun şikâyeti, bankaya yazılan müzekkereler ve satıcının kimliğinin tespitiyle başlar. Satıcı kolluk veya savcılıkta şüpheli sıfatıyla ifadeye çağrılır; ifadede müdafi yardımından yararlanma hakkı vardır. Dosyaya banka hesap dökümleri, borsa kayıtları ve taraflar arasındaki yazışmalar girer.
Toplanan deliller satıcının suç kastını göstermiyorsa soruşturma kovuşturmaya yer olmadığına dair kararla sonuçlanabilir; aksi kanaat oluşursa iddianame düzenlenir. Blokenin akıbeti de bu değerlendirmeye bağlıdır: tedbir kaldırılabilir, tutarla sınırlandırılabilir veya yargılama boyunca sürebilir. Süreç için kesin bir takvim verilemez; dosyadaki mağdur sayısı ve paranın izlediği yol süreyi doğrudan etkiler.
Sık yapılan hatalar
- Parayı "iade edeyim" diyerek gönderene veya işlemi yaptıran kişinin verdiği başka bir hesaba aktarmak. Bu davranış çoğu zaman parayı dolandırıcıya ikinci kez ulaştırır ve transfer zincirini büyüterek aleyhe yorumlanabilir.
- İlanı, yazışmaları veya borsa kayıtlarını silmek. Silinen kayıt, en güçlü savunma aracınızın yok olması demektir.
- İfadeye belgesiz gitmek ve olayı hafızadan anlatmak.
- Blokeden kaçınmak için hesabı kapatıp aynı işlemlere yeni hesapla devam etmek.
- Satışı banka sistemi dışına, elden nakit teslimine taşımak; bu, kayıt düzenini tümüyle ortadan kaldırır.
Hesabınızı bir başkasının kullanımına açmak ise bambaşka bir risk düzeyidir; bu senaryo başkasına banka hesabı kullandırmanın ceza riskleri yazısında ayrıca incelenmiştir.
Ne zaman hukuki değerlendirme alınmalı?
İfade davetiyesi veya tebligat geldiğinde, el koyma kararı öğrenildiğinde (genel iki haftalık itiraz süresi işlemeye başlar), bloke edilen tutar yüksekse ya da birden fazla mağdurun şikâyeti aynı hesapta toplanmışsa dosyanın gecikmeden incelenmesi hak kaybı riskini azaltır. Belgeler ve dosya kapsamı görülmeden, yalnızca genel bilgiyle kesin bir sonuç öngörülmesi mümkün değildir.
Sık sorulan sorular
Hesabıma gelen para dolandırıcılık çıktı; USDT'yi de göndermiştim. Parayı iade etmeli miyim? Kendiliğinden iade kararı vermeyin. Bloke edilmiş tutar zaten tasarrufunuzda değildir; serbest kalan tutarı gönderene "geri yollamak" ise parayı çoğu zaman mağdura değil dolandırıcıya ulaştırır. Mağdura iade, soruşturma makamının ve bankanın dahil olduğu resmî kanaldan yürütülmelidir.
P2P kripto satışı yasak mı? Kişinin kendi hesabına yaptığı kişiler arası kripto alım satımını doğrudan yasaklayan bir hüküm yoktur. Bununla birlikte faaliyetin başkası hesabına, düzenli ve ticari veya mesleki biçimde yürütülmesi izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı tartışması doğurabilir. Platform dışı ve kimliği doğrulanmamış taraflarla yapılan satışlar da hem dolandırıcılık parasına muhatap olma hem işlemi belgeleyememe riskini büyütür.
Bloke ne kadar sürer? Tedbirin türüne göre değişir ve kesin süre verilemez. CMK m. 128/A uyarınca mali kurumun uyguladığı askıya alma kırk sekiz saate kadar sürebilir; 5549 sayılı Kanun m. 19/A askıya alması yedi iş gününe kadar uygulanabilir. El koyma tedbiri ise kaldırılmadıkça soruşturma veya kovuşturma sırasında devam edebilir. İtiraz, tedbirin kalkmasını veya daraltılmasını sağlayabilir.
İfadeye çağrıldım; bu suçlandığım anlamına mı geliyor? Şüpheli sıfatı bir suç isnadının araştırıldığını gösterir, suçluluğun tespit edildiğini değil. İfade, işlemin gerçek bir satış olduğunu kayıtlarla anlatabileceğiniz ilk resmî aşamadır; müdafiyle katılma hakkınız vardır.
Komisyon karşılığında para kabul edip başka hesaba aktarıyordum. Durumum farklı mı? Evet, ciddi biçimde farklıdır. Gerçek bir kripto satışı olmadan, bedel karşılığı nakit akışına aracılık etmek uygulamada aklama veya dolandırıcılığa iştirak yönünden en riskli senaryolar arasındadır.
Bankadaki paramın tamamı mı bloke edilir? Uygulamada tedbir bazen hesabın tamamına uygulanmaktadır. İtirazda, tedbirin suça konu transfer tutarıyla sınırlandırılması talep edilebilir; sonuç hâkimin değerlendirmesine bağlıdır.
Sonuç
P2P satışında hesaba dolandırıcılık parası gelmesi satıcıyı otomatik olarak fail yapmaz; dolandırıcılıkta iştirak kastı, TCK m. 282'de ise somut fiile göre amaç veya bilme unsuru arandığından belirleyici olan işlem düzeninizin bütünüdür. İlan, fiyat, yazışma, kimlik doğrulama ve zincir kayıtlarından oluşan belge seti hem ifadede hem el koymaya itirazda savunmanın omurgasını oluşturur. El koyma kararına karşı genel itiraz süresi iki hafta olduğundan tebliğ veya öğrenme anı önemlidir. Fiyatın piyasadan sapması, işlem sıklığı, tarafların ilişkisi ve önceki blokeler sonucu değiştirebilecek ayrıntılar olduğundan, her dosya kendi kayıtları üzerinden değerlendirilmelidir.
İçerik kapsamı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.