Gemi ve liman işlemlerinde tek bir “2026 liman harcı” yoktur. Gemi siciline tescil, mülkiyet devri, ipotek, denize elverişlilik belgesi ve liman çıkış belgesi ayrı tarifelere tabidir. Kılavuzluk, römorkörcülük, fener, tahlisiye, boğaz geçişi ve liman başkanlığının mesai dışı hizmetleri ise harçtan ayrı ücretler doğurabilir.
Aşağıdaki tutarlar, 492 sayılı Harçlar Kanunu’na bağlı (7) sayılı tarifenin 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli kalemlerinden seçilmiştir. Geminin sicili, türü, tonajı ve işlemin niteliği bilinmeden kesin toplam hesaplanamaz.
Gemi sicil işlemlerinde 2026 harçları
Gemi sicil tasdiknamesi için tarifede esas alınan kayıtlı tonajın her tonu başına 5,689 TL harç hesaplanır. Bu kalemde:
- Asgari tutar 4.664,60 TL,
- Azami tutar 314.617,00 TL’dir.
Örneğin tarifeye esas tonajı 1.000 olan bir gemide çarpım 5.689 TL’dir; bu tutar asgari sınırı geçtiği ve azami sınırın altında kaldığı için 5.689 TL esas alınır. Tonaj 100 olsa matematiksel sonuç 568,90 TL çıkmasına rağmen asgari 4.664,60 TL uygulanır.
Tescilli bir geminin mülkiyetinin ivazlı devrinde değer üzerinden binde 22,77; gemi ipoteği tesisinde ise güvence altına alınan borç miktarı üzerinden on binde 11,38 oranında harç öngörülür. Sicilden terkin kaleminde maktu tutar 411,60 TL olmakla birlikte, kanuni üst sınır ve işlem türü ayrıca kontrol edilmelidir.
Devir bedeli veya ipotek tutarı yabancı para cinsindeyse harca esas Türk lirası karşılığı, işlem tarihindeki kur ve idari uygulama üzerinden belirlenir.
Denize elverişlilik belgesi harcı
Denize elverişlilik belgesinde tonaja bağlı kademeli bir tarife uygulanır. 2026 için temel kademeler şöyledir:
| Tonaj bölümü | Ton başına tutar |
|---|---|
| İlk 150 ton | 17,580 TL |
| Sonraki 350 ton | 9,490 TL |
| 500 tondan yukarı bölüm | 4,738 TL |
Bu belge için asgari harç 1.526,20 TL, azami harç 47.156,80 TL’dir. Kademeli hesapta geminin bütün tonajı tek oranla çarpılmaz; her dilim kendi tutarıyla hesaplanır ve sonra alt-üst sınır uygulanır.
Ölçme belgesi, yola elverişlilik belgesi, bayrak şahadetnamesi, gemi jurnali tasdiki ve gemiadamı yeterlik belgeleri de tarifede ayrı kalemlerdir. Bir gemi için bütün belgelerin aynı anda gerekmesi zorunlu değildir.
2026 liman çıkış belgesi harcı
Liman çıkış belgesi harcı geminin gros tonaj kademesine göre maktu alınır:
| Gros tonaj | 2026 harcı |
|---|---|
| 11-500 | 1.283,90 TL |
| 501-2.000 | 3.424,00 TL |
| 2.001-4.000 | 6.848,10 TL |
| 4.001-8.000 | 10.272,20 TL |
| 8.001-10.000 | 17.120,40 TL |
| 10.001-30.000 | 34.240,90 TL |
| 30.001-50.000 | 51.361,40 TL |
| 50.000’den fazla | 85.602,30 TL |
Tonajın tam sınırda olduğu durumlarda tabloda bulunduğu kademe esas alınır. Örneğin 2.000 gros tonluk gemi 501-2.000 grubunda, 2.001 gros tonluk gemi bir sonraki gruptadır.
Liman çıkış belgesi alma zorunluluğu ile harç ödeme yükümlülüğü birbirinden ayrı konulardır. Sefer bölgesi, geminin niteliği ve özel mevzuattaki istisnalar önce belirlenmelidir.
Bağlama kütüğündeki tekne ve yatlar
Bağlama kütüğü ruhsatnameleri Harçlar Kanunu’na bağlı (8) sayılı tarifedeki ayrı düzenlemeye tabidir. Ruhsatname harcı deniz aracının boyuna göre değişir. Münhasıran deniz taşımacılığı ve balıkçılık faaliyetinde kullanılan gemi, deniz ve iç su araçlarının ilgili ruhsatname işlemleri için kanunda istisna bulunmaktadır.
Bir aracın özel tekne, ticari yat, balıkçı gemisi veya başka bir türde kaydedilmesi; sicil, belge ve harç sonucunu değiştirebilir. Yalnız teknenin metre uzunluğuna bakılarak (7) sayılı tarife kapsamındaki bütün giderler hesaplanamaz.
Türk Uluslararası Gemi Sicili için ayrı sistem
Türk Uluslararası Gemi Siciline (TUGS) kayıtlı gemi ve yatlarda 4490 sayılı Kanun uyarınca kayıt harcı ve yıllık tonaj harcı gibi döviz esaslı özel mali yükümlülükler bulunur. Bunlar, millî gemi sicili işlemlerindeki genel (7) sayılı tarife kalemleriyle karıştırılmamalıdır.
Geminin hangi sicile kayıtlı olduğu, kabotaj ve bayrak durumu ile yapılan işlemin TUGS kapsamındaki istisnaları toplam maliyeti değiştirebilir.
Harç dışındaki liman ücretleri
Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü, kılavuzluk, römorkörcülük, fener ve tahlisiye ile gemi trafik hizmeti tarifelerini 1 Temmuz 2026’dan itibaren güncellemiştir. Bu hizmetler Türk lirası veya döviz esaslı olabilir ve yukarıdaki harçlara dâhil değildir.
Liman başkanlığından mesai dışında hizmet alınması, sörvey, acente, barınma, pilotaj ve özel liman işletmesi hizmetleri de ayrıca ücretlendirilebilir. Bu nedenle yalnız Harçlar Kanunu tarifesine bakılarak bir liman uğrağının toplam maliyeti hesaplanamaz.
Harcı kim öder ve ne zaman tahsil edilir?
Harçlar Kanunu m. 97’ye göre gemi ve liman harçları, taraflarca aksi kararlaştırılmamışsa mülkiyeti iktisap eden, ipoteği tesis eden veya lehine işlem yapılan kişi tarafından ödenir. Kanun bu alanda tarafların ödeme anlaşmasına açıkça sonuç bağlamıştır. Kural olarak da harcın tamamı peşin ödenmedikçe harca konu işlem yapılmaz.
Başvuruda geminin güncel tonaj belgesi, sicil bilgisi, işlem değeri, döviz kuru ve muafiyet dayanağı hazır bulundurulmalıdır. Acentenin verdiği toplam proforma içinde hangi kalemin vergi/harç, hangisinin hizmet bedeli olduğu ayrı gösterilmelidir.
Ödeme öncesinde tahakkuk belgesindeki sicil, tonaj ve işlem türü bilgileri kontrol edilmelidir. Yanlış tonaj kademesi veya işlem kodu üzerinden yapılan tahakkuk, sicil işlemini geciktirebileceği gibi sonradan düzeltme ve iade başvurusu gerektirebilir. Dekontta gemi adı, tahakkuk numarası ve ilgili işlem açıkça yer almalı; muafiyet veya istisna ileri sürülüyorsa bunu gösteren belge başvuru dosyasına eklenmelidir.
İçerik kapsamı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.