Hapis cezası kesinleştiğinde ilam infaz savcılığına gönderilir. Kasten işlenen suçlarda üç yıl, taksirle işlenen suçlarda beş yıl veya daha az hapis için kural olarak hükümlüye çağrı kâğıdı çıkarılır. Belgenin tebliğinden sonra on gün içinde teslim olunmazsa Cumhuriyet savcısı yakalama emri çıkarabilir.
Çağrı kâğıdı sıradan duruşma davetiyesi değildir. Kesinleşmiş cezanın infazına başlanacağını bildirir. Tebligatı görmezden gelmek açık cezaevi ve erteleme imkânlarını olumsuz etkileyebilir.
Kimlere çağrı kâğıdı gönderilir?
5275 sayılı Kanun m.19 uyarınca kasten işlenen suçlarda üç yıl, taksirli suçlarda beş yıl veya daha az sonuç hapis cezası bulunan hükümlüye kural olarak çağrı yapılır. Adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle hapse çevirme infazında da önce çağrı kâğıdı gönderilir.
Kasıtlı suçta üç yıldan, taksirli suçta beş yıldan fazla hapis için doğrudan yakalama emri çıkarılır. Hükümlünün kaçması veya kaçacağına dair somut şüphe de çağrı beklenmeden işlem sonucunu etkileyebilir.
Toplam ceza birden fazla ilamdan oluşuyorsa içtima edilmiş miktar ve infaz savcılığı kaydı incelenir.
On günlük süre nasıl hesaplanır?
Süre usulüne uygun tebliğle başlar. Tebliğ günü hesaba katılmaz; son gün resmî tatile rastlarsa tatili izleyen iş günü değerlendirilir. UETS veya fiziki tebligatın hukuki tebliğ tarihi mazbatadan kontrol edilmelidir.
Usulsüz tebligatta öğrenme tarihi tartışılabilir. Fakat yakalama riskini önlemek için infaz savcılığıyla hemen iletişim kurulmalı ve gerekiyorsa tebligat itirazı ile erteleme talebi süresinde sunulmalıdır.
Teslim nereye yapılır?
Çağrı kâğıdında başvurulacak Cumhuriyet başsavcılığı ve teslim bilgileri yer alır. Hükümlü kimlik belgesi ve çağrı evrakıyla infaz savcılığına müracaat eder; infaz işlemleri tamamlanıp ilgili ceza infaz kurumuna sevk edilir.
Kişinin kendi seçtiği herhangi bir açık cezaevine doğrudan gitmesi her zaman doğru işlem değildir. Yerleştirme, kurum kapasitesi, suç türü ve açık kuruma ayrılma mevzuatına göre yapılır.
Kendiliğinden teslim açık cezaevini etkiler mi?
Süresinde çağrıya uymak, doğrudan açık kuruma alınma koşullarından biridir. Ancak tek başına yeterli değildir. Toplam ceza, suç türü, terör/örgüt veya cinsel suç kapsamı, tekerrür, firar geçmişi ve yönetmelikteki engeller incelenir.
Doğrudan açık kuruma alınmayan hükümlü kapalı kurumda gözlem ve iyi hâl şartlarını tamamladıktan sonra açığa ayrılabilir. “Girdi-çıktı” adı altında aynı gün tahliye garantisi yoktur.
Teslim olunmazsa ne olur?
On günlük sürede gelmeyen hükümlü hakkında savcı yakalama emri çıkarır. Yakalama için konut, işyeri ve kamuya açık olmayan yerde hâkim kararıyla arama yapılabilir. Yakalanarak kuruma alınmak, çağrıya gönüllü uyma şartına bağlı açık kurum ve erteleme avantajlarını kaybettirebilir.
Yakalama emri varken şehir dışına çıkmak veya adres değiştirmek emri ortadan kaldırmaz. Emrin kaldırılması için cezanın infazı, ilamın ortadan kalkması veya yetkili merci kararı gerekir.
İnfazın ertelenmesi istenebilir mi?
Çağrı üzerine gelen hükümlü, kasıtlı suçta üç yıl, taksirli suçta beş yıl veya daha az ceza için 5275 sayılı Kanun m.17 kapsamında infaz savcılığından erteleme isteyebilir. Savcı her defasında bir yılı geçmemek üzere en fazla iki kez erteleme kararı verebilir.
Erteleme otomatik hak değildir. İş, eğitim, aile, sağlık ve diğer zorunlu nedenler belgelenmeli; kaçma riski ve istisna suçlar değerlendirilmelidir. Talep verilmesi on günlük süreyi kendiliğinden durdurmaz; yazılı karar alınmalıdır.
Sağlık raporu teslimi erteler mi?
Aile hekimi veya özel hastane raporu tek başına infazı durdurmaz. Hastalık nedeniyle erteleme 5275 sayılı Kanun m.16'daki rapor ve onay usulüne tabidir. Hayati tehlike, cezaevi koşullarında yalnız yaşayamama veya gebelik gibi hâller için resmî sağlık kurulu ve gerektiğinde Adli Tıp Kurumu değerlendirmesi aranır.
Savcılığa sunulan rapor hakkında açık erteleme kararı verilmedikçe teslim yükümlülüğü devam eder.
Sonuç
İnfaz çağrı kâğıdı tebliğ edildiğinde on günlük süre içinde belirtilen başsavcılığa teslim olunmalıdır. Kasıtlı suçta üç, taksirli suçta beş yılı aşan cezalarda doğrudan yakalama mümkündür. Açık cezaevi, erteleme veya sağlık talebi varsa belgeleriyle hemen sunulmalı; talebin süreyi otomatik durdurmadığı bilinmelidir.
İçerik kapsamı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Teslim ve yakalama yöntemi toplam ceza ile ilamın infaz rejimine göre belirlenir.