Denetimli serbestlik dosyası yükümlülüğün başarıyla tamamlanması, ihlal, yetki değişikliği, kararın kaldırılması veya başka bir hukuki nedenle kapatılabilir. E-Devlet ya da UYAP'ta “kapalı” görünmesi her zaman cezanın tamamen sona erdiği anlamına gelmez. Kapanma nedeni ve ilgili merciye gönderilen sonuç yazısı görülmelidir.
Hapis cezasının m.105/A kapsamında infazı, TCK 191 uyuşturucu denetimi, adli kontrol ve seçenek yaptırım farklı dosya türleridir. Kapanma ve yeniden açılma sonuçları aynı değildir.
Başarıyla kapanma ne demektir?
Hükümlü denetim planındaki imza, program, çalışma, tedavi ve diğer yükümlülüklere koşullu salıverme tarihine kadar uyarsa müdürlük dosyayı başarıyla tamamlayıp ilgili infaz savcılığı veya mahkemeye sonuç bildirir.
105/A dosyasında bu tarihten sonra koşullu salıverme dönemi başlar. Bihakkın tahliye tarihine kadar mahkûmiyetin infaz sonuçları devam eder. Dolayısıyla “denetim bitti” ile “ceza tamamen bitti” farklı tarihlerdir.
TCK 191 dosyasında yükümlülüklere ve yasaklara uygun tamamlanma, savcının kanundaki şartlarla kovuşturmaya yer olmadığı kararı vermesine yol açabilir. Bu sonuç ayrıca UYAP soruşturma dosyasından kontrol edilmelidir.
İhlal nedeniyle kapanma
Kişinin müdürlüğe süresinde başvurmaması, uyarıya rağmen yükümlülüğe uymamakta ısrar etmesi, programı reddetmesi veya denetim kararındaki özel yasağı ihlal etmesi hâlinde dosya ihlal kaydıyla kapatılabilir.
Müdürlük raporu tek başına her zaman cezaevine dönüş kararı değildir. 105/A'da infaz hâkimi, TCK 191'de Cumhuriyet savcısı veya mahkeme kendi yetkisi çerçevesinde sonuç kararı verir. Mazeret belgeleri karar verilmeden sunulmalıdır.
Adres değişikliği nedeniyle kapanma
Hükümlü başka denetimli serbestlik müdürlüğünün yetki alanına taşınırsa eski dosya kapatılıp yeni müdürlüğe devredilebilir. Bu teknik kapanma ihlal değildir; yükümlülük yeni yerde kesintisiz sürer.
Adres değişikliği önceden bildirilmezse tebligat alınamaması ve programa katılmama ihlali doğabilir. Yeni müdürlük ve başvuru tarihi yazılı olarak öğrenilmelidir.
Dosya hangi hâllerde yeniden açılabilir?
Kapalı dosya şu nedenlerle yeniden işleme alınabilir:
- Kapanış kaydında idari veya maddi hata bulunması,
- Yetki devri sonrası dosyanın yeni müdürlükte açılması,
- İhlal kararının infaz hâkimliğince kaldırılması,
- Hükümlünün kuruma gönderilmesine dayanak davada beraat veya düşme kararı,
- Koşullu salıverme veya denetim kararının üst merci tarafından kaldırılması/değiştirilmesi,
- Sonradan kesinleşen ilam ve yeni müddetnameyle infaz tarihinin değişmesi,
- Kanunun açıkça yeniden denetime dönüşe izin verdiği hâller.
İdare kesinleşmiş hukuki durumu gerekçesiz biçimde değiştirip dosyayı keyfî açamaz. Yeni işlemin dayanak kararı kişiye tebliğ edilmelidir.
Denetimde yeni suç işlenmesi
Her suç isnadı dosyanın derhâl ve kesin kapanmasını gerektirmez. Suçun kasıtlı olup olmadığı, alt sınırı, kamu davası ve kesinleşme aşaması ile denetim kararının türü incelenir. Kanundaki koşullar varsa infaz hâkimi geçici olarak açık kuruma gönderme kararı verebilir.
Yeni davada beraat, ceza verilmesine yer olmadığı veya düşme kararı çıkarsa denetimli infaza dönüş ve arada geçen süre hesabı talep edilebilir.
Kapalı dosya belgesi nasıl alınır?
İlgili denetimli serbestlik müdürlüğünden kapanış nedeni, tarih, sonuç raporu ve gönderildiği merci yazılı olarak istenebilir. İnfaz savcılığından güncel müddetname; mahkemeden koşullu salıverme veya ihlal kararı alınmalıdır.
Sadece telefonla “dosya kapandı” bilgisine güvenilmemelidir. Kapanışın başarılı, ihlal, nakil veya karar kaldırma kodu sonucu tamamen değiştirir.
Yeniden açma veya ihlal işlemine itiraz
İşlemin öğrenilmesinden itibaren on beş gün içinde infaz hâkimliğine şikâyet mümkündür. Dilekçeye tebligat, sağlık mazereti, imza çizelgesi, kapanış yazısı, yeni dava kararı ve müddetname eklenmelidir.
İnfaz hâkimliği kararına tebliğden itibaren iki hafta içinde ağır ceza mahkemesine itiraz edilir. Cezaevine dönüş riski varsa işlemin tedbiren durdurulması ayrıca istenmelidir.
Sonuç
Denetimli serbestlik dosyasının kapanması başarı, ihlal veya teknik devir anlamına gelebilir. Kapanış yazısı ve güncel müddetname görülmeden cezanın bittiği varsayılmamalıdır. Yeniden açma somut karar ve kanuni nedene dayanmalı; hukuka aykırı işlem on beş günde infaz hâkimliğine taşınmalıdır.
İçerik kapsamı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Dosyanın kapanma sonucu, karar türü ve resmî sonuç yazısına göre belirlenir.