HTS kayıtları bir telefon hattının belirli tarihlerde hangi numaralarla, ne zaman ve ne kadar süreyle iletişim kurduğuna ilişkin trafik verilerini gösterebilir. Baz istasyonu verileri ise cihazın iletişim anında hizmet aldığı hücreye dair teknik bilgi sağlar. Bu kayıtlar konuşmanın içeriğini göstermez ve tek başına telefonun belirli bir adreste bulunduğunu santimetre hassasiyetiyle kanıtlamaz.
HTS önemli bir yardımcı delil olabilir; fakat hat sahibi, telefonu fiilen kullanan kişi, baz istasyonunun kapsama alanı ve olayın diğer delilleri birlikte değerlendirilmelidir.
HTS kaydında hangi bilgiler bulunur?
Talep ve operatör sistemine göre arayan ve aranan numara, iletişimin tarihi, başlangıç saati, süresi, SMS veya veri oturumu, IMEI ve baz istasyonu/hücre bilgileri yer alabilir. Her rapor aynı sütunları içermez; ham operatör kaydı ile kolluğun hazırladığı özet tablo birbirinden ayrılmalıdır.
Kayıtların saklanma ve temin kapsamı sınırsız değildir. Soruşturma makamının hangi dönem ve hangi numaralar için veri istediği, operatörün ne gönderdiği ve bilirkişinin hangi dosya üzerinde çalıştığı kontrol edilmelidir.
HTS kaydı konuşma içeriğini gösterir mi?
Hayır. Aramanın gerçekleştiği ve süresi görülebilir; tarafların ne konuştuğu HTS'den anlaşılmaz. Konuşma içeriğinin kaydedilmesi, CMK m.135'teki iletişimin dinlenmesi ve kayda alınması tedbirine tabidir ve geçmiş konuşmalar HTS dökümünden sonradan üretilemez.
Bir dakikalık aramanın suç talimatı, aile görüşmesi, cevapsız arama veya yanlış numara olduğunu HTS tek başına açıklamaz. İçeriğe ilişkin sonuç, mesajlar, fiziki takip, tanık, para hareketi veya hukuka uygun iletişim kaydı gibi başka delillerle kurulmalıdır.
Baz istasyonu kaydı kesin konum gösterir mi?
Baz istasyonu verisi, cihazın belirli anda hizmet aldığı hücreyi gösterir. Antenin yönü, kapsama alanı, arazi, bina yoğunluğu, ağ yükü ve cihazın teknik davranışı nedeniyle bu alan geniş olabilir. Telefon her zaman coğrafi olarak en yakın baz istasyonuna bağlanmak zorunda değildir.
Bu nedenle “aynı baz istasyonundan sinyal aldı” ile “aynı evdeydi” aynı sonuç değildir. Özellikle şehir merkezinde aynı hücre binlerce kişiye hizmet verebilir. Kırsal alanda kapsama daha geniş olabilir. Hassasiyet, hücre ve sektör bilgisi ile operatörün teknik verisi incelenerek açıklanmalıdır.
Aynı baz istasyonunda bulunmak suç delili olur mu?
Birden çok hattın aynı zaman aralığında aynı hücreden hizmet alması, kullanıcıların kapsama alanlarında bulunmuş olabileceğini gösterebilir. Fakat yüz yüze görüştüklerini veya birlikte suç işlediklerini tek başına kanıtlamaz.
Zaman aralığının darlığı, ardışık hareket rotası, iletişim kayıtları, kamera görüntüsü ve olay yeriyle kapsama alanının ilişkisi delil değerini artırabilir. Buna karşılık ortak iş yeri, mahalle, adliye, hastane veya alışveriş merkezi gibi doğal açıklamalar varsa bunlar incelenmelidir.
Arama sıklığı suç delili olabilir mi?
Sık iletişim tarafların ilişki yoğunluğunu gösterebilir; ilişkinin suç niteliğinde olduğunu göstermez. Akrabalık, iş ortaklığı, müşteri ilişkisi, kurye hizmeti veya borç takibi gibi meşru sebepler araştırılmalıdır.
Özellikle örgüt ve uyuşturucu dosyalarında yalnız görüşme sayısından hiyerarşi, talimat veya ticaret sonucu çıkarılması sakıncalıdır. İletişim tarihleri ile isnat edilen somut eylemler arasında bağ kurulmalı; karşılaştırma grubunun ve rapor yönteminin ne olduğu açıklanmalıdır.
Telefon kapalıyken konum tespiti yapılabilir mi?
Kapalı, uçak modunda veya şebekeye bağlanmayan bir telefon olağan hücresel trafik kaydı üretmez. Ancak cihaz kapatılmadan önceki son kayıt, yeniden açıldığındaki ilk kayıt veya internet uygulamalarının başka kaynaklardaki konum verileri bulunabilir. Bunların her biri farklı teknik ve hukuki kaynaktır.
“HTS'de kayıt yok” cihazın kesinlikle o bölgede bulunmadığını ispatlamaz. Telefon kapalı olabilir, başka hat kullanılabilir, cihaz başkasında olabilir veya operatör kaydı talep edilen kapsamda olmayabilir. Aynı şekilde son baz kaydı, telefon kapandıktan sonraki saatler boyunca aynı yerde kaldığını göstermez.
Hat sahibi ile telefonu kullanan kişi aynı mıdır?
Abonelik kaydı hattın kimin adına olduğunu gösterir; olay tarihinde telefonu kimin kullandığını her zaman göstermez. Aile bireyi, çalışan veya başkası hattı kullanmış olabilir. IMEI eşleşmesi cihazı, bazen birden fazla SIM'in aynı cihazdaki kullanımını açıklayabilir; yine de cihazın fiziksel kullanıcısı başka delillerle belirlenir.
Kişinin kendi beyanı, rehber ve uygulama hesapları, el koyma tutanağı, fotoğraflar, banka uygulaması ve tanıklar kullanıcı aidiyeti yönünden değerlendirilebilir. Abone adı tek başına fail tespiti değildir.
HTS bilirkişi incelemesinde neye bakılır?
Bilirkişi ham kayıtları okunabilir hâle getirir, numaralar arasındaki iletişimi, zaman çizelgesini ve baz istasyonu verilerini teknik olarak analiz eder. Raporda kullanılan harita, baz koordinatı, anten yönü, hücre kimliği, saat dilimi ve veri kaynağı açıklanmalıdır.
Yalnız kolluk özet tablosuna dayanan rapor yerine operatörden gelen ham verinin incelenmesi daha denetlenebilirdir. Hatalı numara eşleştirmesi, yaz-kış saati, aynı isimli bazlar, eksik hücre veya saat yuvarlama sonuçları değiştirebilir.
Bilirkişi “sanık olay yerindeydi” veya “örgüt üyesidir” şeklinde nihai hukuki karar veremez. Teknik verinin neyi gösterebildiğini ve hata payını açıklar; delillerin hukuki değerlendirmesi mahkemeye aittir.
Sonuç
HTS, iletişimin zamanı ve trafik bilgisini; baz verisi ise cihazın hizmet aldığı hücreyi gösterebilir. Konuşma içeriği, kesin adres, yüz yüze buluşma ve suç kastı bu kayıtlardan otomatik çıkarılamaz. Ham veri, kullanıcı aidiyeti, kapsama alanı ve diğer deliller birlikte incelenmeden HTS'ye belirleyici anlam yüklenmemelidir.
İçerik kapsamı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. HTS değerlendirmesi, operatörün ham kaydı ve dosyaya özgü teknik rapor üzerinden yapılmalıdır.