Bir kimseyi hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak özgürlüğünden yoksun bırakmak bu suçu oluşturur.

Sürenin çok kısa olması tek başına suçun oluşmasını engellemez; fiilin mağdurun hareket özgürlüğünü gerçekten ortadan kaldırmaya elverişli olması gerekir.

Cezayı değiştiren özel nedenler

Temel şekil bir yıldan beş yıla kadar hapistir.

Fiil için veya fiil sırasında cebir, tehdit ya da hile kullanılırsa iki yıldan yedi yıla kadar hapis verilir.

Silahla, birden fazla kişiyle, kamu görevi nedeniyle veya nüfuzu kötüye kullanarak, üstsoy-altsoy-eş-boşanılan eşe, çocuğa ya da savunmasız kişiye karşı işlenmesi cezayı bir kat artırır.

Cinsel amaç cezayı yarı oranında artırır; önemli ekonomik kayıp ayrıca adli para cezası doğurabilir.

Soruşturma başlamadan mağduru zarar vermeden güvenli yerde kendiliğinden serbest bırakma cezada üçte ikiye kadar indirim sağlayabilir.

Fiilin tamamlanma biçimi, manevi unsur ve usul hükümleri kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve incelemesinde ayrı başlıklarda ele alınır.

Hukuki nitelendirmedeki kritik ayrım

Konut dokunulmazlığının ihlalinde korunan alan konuttur; burada mağdurun hareket özgürlüğü ortadan kaldırılır.

Cebir suçundan farklı olarak hürriyetten yoksun bırakma belirli süre devam eden veya hareket imkânını ortadan kaldıran bir sonuç doğurur.

Kapı kilidi, fiziksel engel, tehdit, ulaşım imkânının alınması ve mağdurun fiilen ayrılabilme olanağı birlikte değerlendirilir.

Usul rejimi

Şikâyete bağlı değildir.

Uzlaştırma kapsamında değildir.

Koruma tedbirlerinde ölçülülük

Yaptırımın ağırlığı tek başına tutuklamayı haklı kılmaz. CMK m.100 koşulları ve ölçülülük somut olgular üzerinden incelenir.

Sonuç kurulurken kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve olayının zamanı, işleniş şekli ve delillerin hangi unsuru gösterdiği birlikte değerlendirilir.

Genel bilgi: kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu ve nitelikli haller dosyalarında sonuç, yalnız suç adına bakılarak kurulmaz. Olayın ayrıntıları, uygulanacak hüküm ve usul koşulları ayrıca incelenir.

Kaynaklar ve hukuki dayanaklar
  1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, özellikle m.109-110, m.73 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5237.pdf
  2. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu; hukuka uygun delil, koruma tedbiri ve uzlaştırmaya ilişkin uygulanabilir hükümler — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5271.pdf

Kaynak adları ve bağlantıları yayın paketinden aynen aktarılmıştır.