Orman alanını işgal etmek, izinsiz ağaç kesmek, ormana yapı yapmak, orman emvalini taşımak veya yangına neden olmak 6831 sayılı Orman Kanunu'nda farklı suçlar olarak düzenlenir. Fiilin hangi maddede kaldığı; yerin kesinleşmiş orman olup olmadığı, eylemin türü, ürün miktarı, kast ve yangın tehlikesine göre belirlenir.
Tapu kaydı bulunması, yer orman sınırı içinde kalıyorsa tek başına ceza sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Kadastro ve tapu süreci ayrıntılı incelenmelidir.
Orman işgali ve faydalanma
Devlet ormanında tarla açmak, dikim yapmak, çitle çevirmek, yol veya yapı kurmak işgal ve faydalanma suçunu oluşturabilir. Orman kadastrosu, koordinat ve fiili kullanım alanı uzman bilirkişiyle belirlenmelidir.
Eski tarımsal kullanım veya köy yerleşimi iddiasında hava fotoğrafları, kadastro tutanakları ve 2/B işlemleri önemlidir. İdari başvuru, kesinleşmiş orman niteliğini kendiliğinden kaldırmaz.
İzinsiz ağaç kesme
Dikili ağaç kesmek, köklemek, yaralamak veya orman emvalini izinsiz almak Orman Kanunu'nda cezalandırılır. Ağacın türü, sayısı, yaş/çap, ürün miktarı ve korunan alanda bulunması cezayı etkileyebilir.
Köylünün kendi tapulu arazisindeki ağacı kesmesi bile arazi orman sayılıyorsa veya özel izin gerekiyorsa sorumluluk doğurabilir. Sınır hatası ve yetkili kişinin sözlü izni kast bakımından araştırılır.
Orman yangını
Kasten devlet ormanını yakan kişi çok ağır hapis ve adli para cezasıyla karşılaşır. Suçun terör amacıyla örgüt faaliyeti içinde işlenmesi daha ağır sonuç doğurur. Dikkatsizlik veya tedbirsizlikle orman yangınına neden olmak da iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezasını gündeme getirebilir.
Anız ateşi, piknik, kaynak makinesi, enerji hattı veya sigara izmariti dosyalarında yangın başlangıç noktası ve kusur bilimsel olarak belirlenmelidir. Yangının çıkması tek başına arazi sahibi veya şirket yöneticisinin kusurunu kanıtlamaz.
Kaçak yapı
Orman alanına ev, baraka, ahır veya ticari tesis yapmak işgal suçunun yanında imar kirliliği, mühür bozma veya sit/koruma mevzuatı suçlarını da gündeme getirebilir. Yapının ruhsat almış görünmesi orman tahsis sorununu otomatik çözmez.
Yıkım ve eski hâle getirme, idari süreç ve tazminat ceza davasından ayrı yürür.
Nakil belgesi ve orman emvali
Kesilmiş odun, tomruk veya diğer orman emvalinin taşınmasında nakliye tezkeresi ve damga kuralları vardır. Belgesiz ürünün kaynağı, miktarı ve taşıyan kişinin bilgisi araştırılır. Sürücü, ürünün kaçak olduğunu bilmiyorsa kast tartışılır.
Belgenin sahte veya başka ürüne ait olması ayrıca belgede sahtecilik oluşturabilir.
Araçlara el koyma ve müsadere
Suçta kullanılan testere, iş makinesi, traktör, kamyon ve araçlara elkoyma uygulanabilir. Müsaderede aracın suç için tahsis edilmesi, sahibinin bilgisi, üçüncü kişinin iyi niyeti ve orantılılık değerlendirilir.
Kiralık aracın sürücü tarafından izinsiz kullanılması ile malikin kaçak faaliyete ortak olması aynı değildir.
Deliller
Orman haritası, kadastro paftası, GPS koordinatı, uydu/hava fotoğrafı, amenajman planı ve olay yeri tutanağı birlikte incelenmelidir. Yangın dosyasında meteoroloji, kamera, enerji hattı kayıtları, numune ve uzman yangın raporu gerekir.
Tutanakta ürün miktarı ve ağaç ölçümü denetlenebilir biçimde gösterilmelidir.
İçerik kapsamı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; yerin orman niteliği, koordinat, suç tarihi ve kişisel kusur teknik incelemeyle belirlenmelidir.