Yapay Zekâ Reklamları ve Hedefli Reklamcılık: 1 Ağustos 2026'da Değişen Kurallar

Yapay Zeka Hukuku29 Temmuz 2026Hukuki kontrol: 29 Temmuz 202618 dk okumaYazar: Av. Şiyar Çelik

Bir kozmetik markasının reklamında gördüğünüz kadının aslında var olmadığını, üç dakikalık bir prompt'la üretildiğini fark ettiniz mi? Ya da telefonunuza düşen "size özel" indirimin, geçen hafta iki kez baktığınız o ürünle ilgisi olduğunu?

1 Ağustos 2026'dan itibaren bu iki durumun da yasal bir karşılığı var. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikler, reklamlarda yapay zekâ kullanımını şeffaflık yükümlülüğüne bağlıyor, gerçek kişilerin yapay zekâ ile üretilmiş "dijital kopyalarının" kullanıldığı belirli reklam türlerini tamamen yasaklıyor ve mevzuatımıza ilk kez "hedefli reklamcılık" başlıklı bir madde ekliyor.

Bu yazıda düzenlemeyi madde madde ele alıyor; reklam verenlerin, ajansların, e-ticaret platformlarının ve sosyal medya etkileyicilerinin ne yapması gerektiğini, ihlal hâlinde karşılaşılacak yaptırımları ve reklamda yüzü/sesi izinsiz kullanılan kişilerin başvurabileceği yolları anlatıyoruz.

Kısa Cevap: 30 Saniyede Yeni Düzenleme

• Dayanak: Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik — 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete.
• Yürürlük: 1 Ağustos 2026. Yani uyum için tanınan süre yalnızca bir ay.
• Yapay zekâ etiketi: Tüketicinin ekonomik davranışını önemli ölçüde etkileyecek şekilde yapay zekâ ya da başka bir yazılım kullanılıyorsa veya insandan ayırt edilemeyen dijital karakterlere yer veriliyorsa, bu durum reklamda açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir biçimde belirtilecek.
• Dijital kopya yasağı: Gerçek bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital kopyasının, gerçeğe aykırı şekilde bir ürünü kullandığı/denediği izlenimi verdiği ya da tavsiye ettiği reklamlar yapılamayacak.
• Hedefli reklamcılık: Kişisel verilere dayalı reklamlarda, reklamın hangi kriterlerle gösterildiği ve bu kriterlerin nasıl değiştirileceği bilgisi tüketiciye doğrudan ve kolay erişilebilir şekilde sunulacak.
• Çocuklar: Tüketicinin çocuk olduğunun bilindiği ya da makul olarak bilinmesinin beklendiği hâllerde, kişisel verilere dayalı profilleme ile hedefli reklam yapılması yasak.
• Yaptırım: Reklam Kurulu eliyle durdurma, düzeltme ve idari para cezası. 2026 yılı için parasal sınır 99.339 TL ile 39.916.524 TL arasında.

Düzenleme Nereden Geliyor?

Reklam alanının çerçeve metni, 10 Ocak 2015 tarihli ve 29232 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği. Bu Yönetmelik, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 61, 62, 63 ve 84. maddelerine dayanıyor ve tüketiciye yönelik her türlü ticari reklam ile haksız ticari uygulamayı kapsıyor.

Ticaret Bakanlığı, 1 Temmuz 2026'da yayımlanan değişiklik Yönetmeliği ile bu metni ciddi biçimde genişletti. Bakanlığın konuya ilişkin duyurusunda değişikliklerin gerekçesi, dijitalleşmeyle birlikte tüketicinin çok daha yoğun reklam ve ilana maruz kalması olarak açıklandı.

Uygulamada dikkat çeken nokta şu: Bu kuralların bir kısmı aslında yeni değil. Sosyal medya etkileyicilerine ilişkin esaslar, çevresel beyanlar ve indirimli satış reklamları uzun süredir Reklam Kurulu kılavuzlarıyla yürüyordu. Değişiklikle bu esaslar kılavuz seviyesinden doğrudan Yönetmelik hükmü hâline getirildi. Yapay zekâ ve hedefli reklamcılık ise gerçekten sıfırdan gelen başlıklar.

1. Reklamlarda Yapay Zekâ Kullanımı: Artık "Söylemek" Zorunlu

Yönetmeliğin "Görseller ile yazılı ve sesli ifadelerin sunuluşu" başlıklı 18. maddesine eklenen sekizinci fıkra ile şu kural getirildi:

Reklamlarda, tüketicilerin bir mal veya hizmete ilişkin ekonomik davranış biçimini önemli ölçüde etkileyecek şekilde yapay zekâ veya başka bir yazılımın kullanılması yahut yapay zekâ teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi hâlinde bu husus açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilir.

Hükmün iki ayrı ayağı var ve bunları karıştırmamak gerekiyor.

a) Ekonomik davranışı etkileyen yazılım kullanımı

Buradaki eşik "önemli ölçüde etkileme". Yani her yapay zekâ kullanımı bildirim gerektirmiyor. Reklam metnini yapay zekâya yazdırmanız, arka plandaki gökyüzünü rötuşlamanız ya da bir görselin çözünürlüğünü yükseltmeniz tek başına bu kapsamda değerlendirilmez. Ölçüt, kullanılan teknolojinin tüketicinin satın alma kararını yönlendirip yönlendirmediğidir.

Buna karşılık şu örnekler yükümlülüğü doğurur niteliktedir:

• Ürünün gerçekte sahip olmadığı bir performansın yapay zekâ ile üretilmiş simülasyon görüntüsüyle gösterilmesi,
• "Öncesi–sonrası" kurgusunun yapay zekâ ile oluşturulması,
• Tüketiciyle sohbet eden ve ürün öneren bir yapay zekâ asistanının, karşısındakine insan izlenimi vermesi,
• Ürünün kullanım sonucunu yapay zekâ ile modelleyip "senin üzerindeki hâli" olarak sunan uygulamalar.

b) İnsandan ayırt edilemeyen dijital karakterler

İkinci ayak daha net: Sanal influencer'lar, yapay zekâ ile üretilmiş "model"ler, tamamen sentetik sunucular. Karakterin insan olmadığı ortalama bir tüketici tarafından ilk bakışta anlaşılamıyorsa, bunun reklamda belirtilmesi gerekiyor. Burada "önemli ölçüde etkileme" şartı aranmıyor; karakterin varlığı yeterli.

Etiket nasıl olmalı?

Yönetmelik "açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir" ifadesini kullanıyor ama şekil şartı getirmiyor. Reklam hukukunda bu üçlü ifadenin yerleşik bir anlamı var ve Reklam Kurulu kararlarında yıllardır aynı ölçütlerle uygulanıyor:

Pratik tavsiyemiz, sosyal medya etkileyicilerine ilişkin 23/A maddesindeki etiket ölçütlerini yapay zekâ bildirimi için de kıyasen uygulamak: Tüketicinin içerikle ilk karşılaştığı anda, ekranı kaydırmasına gerek kalmadan görebileceği bir konum. Denetimde savunma yaparken en çok işe yarayan şey, ibarenin ekranda ne kadar süre ve hangi boyutta göründüğünü gösteren ekran kayıtlarıdır.

2. Deepfake Reklamlara Mutlak Yasak

Yönetmeliğin 27. maddesine eklenen on ikinci fıkra, şeffaflıkla çözülemeyecek bir alanı doğrudan yasaklıyor:

Gerçek bir kişinin yapay zekâ teknolojileri kullanılarak oluşturulmuş dijital kopyasının, gerçeğe aykırı şekilde bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği veya kullandığı izlenimi verdiği ya da tavsiyede bulunduğu reklamlar yapılamaz.

Türkiye'de son yıllarda tanınmış hekimlerin, sunucuların ve iş insanlarının yüzü ve sesi kullanılarak üretilen sahte tanıtım videoları ciddi bir mağduriyet alanı oluşturdu. Bu fıkra tam olarak o pratiği hedefliyor.

Dikkat edilmesi gereken iki incelik var:

Birincisi, yasağın kilit unsuru "gerçeğe aykırılık". Bir kişinin dijital kopyasının reklamda kullanılması tek başına bu fıkra kapsamında değil. Yasaklanan şey, o kişinin ürünü gerçekte kullanmadığı hâlde kullanmış, denememişken denemiş, tavsiye etmemişken tavsiye etmiş gibi gösterilmesi. Marka yüzü olan bir oyuncunun, ürünü fiilen kullandığı ve sözleşmeyle onayladığı bir senaryoda dijital görüntüsünün kullanılması farklı bir değerlendirmeye tabidir.

İkincisi, rıza her şeyi çözmez. Kişinin izni, kişilik hakları bakımından hukuka uygunluk sebebi oluşturabilir; ancak reklam mevzuatı burada tüketiciyi koruyor. Tüketiciye yanlış bir izlenim veriliyorsa, dijital kopyası kullanılan kişinin buna onay vermiş olması ihlali ortadan kaldırmaz.

Yüzü veya sesi izinsiz kullanılan kişi ne yapabilir?

Reklam mevzuatı yaptırımı idari nitelikte. Kişinin kendi zararı için ayrıca özel hukuk ve ceza hukuku yollarına başvurması gerekir:

1. Reklam Kurulu'na şikâyet — İdari yaptırım ve reklamın durdurulması için. Başvuru, e-Devlet üzerinden Ticaret Bakanlığı'nın tüketici şikâyet sistemi ya da ALO 175 üzerinden yapılabilir.
2. İçeriğin kaldırılması ve kişilik hakkının korunması — Önce içerik veya platform sağlayıcısına kaldırma başvurusu yapılabilir. Kişilik hakkı ihlalinde Türk Medeni Kanunu m.24-25 kapsamında görevli hukuk mahkemesinden saldırının önlenmesi, durdurulması ve şartları varsa ihtiyati tedbir istenebilir. Özel hayatın gizliliği yönünden 5651 sayılı Kanun m.9/A'nın özel koşulları ayrıca değerlendirilir.
3. Maddi ve manevi tazminat — Türk Medeni Kanunu m.24-25 ile Türk Borçlar Kanunu m.49 ve devamı çerçevesinde kişilik haklarına saldırı nedeniyle dava açılabilir; ticari kazanç elde edilmişse vekâletsiz iş görme hükümlerine dayanan kazancın devri talebi de gündeme gelir.
4. Ceza soruşturması — Somut olayın özelliklerine göre nitelikli dolandırıcılık, verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi veya iftira gibi suç tipleri tartışılabilir. Her deepfake içeriğin otomatik olarak suç oluşturduğunu söylemek doğru olmaz; değerlendirme, içeriğin niteliği ve failin kastına göre yapılır.

3. Hedefli Reklamcılık: Mevzuata İlk Kez Giren Kavram

Değişikliğin en geniş etkiyi doğuracak kısmı burası. Yönetmeliğe eklenen 25/A maddesi, hedefli reklamcılığı tanımlıyor ve üç fıkrada çerçeveliyor.

Tanım (25/A-1): Satıcı ve sağlayıcılar ya da bunlar adına mesafeli sözleşme kurulmasına aracılık eden aracı hizmet sağlayıcılar tarafından; tüketicilerin çevrimiçi davranışları, tercihlerine ilişkin geçmiş kayıtlar, konum bilgileri, demografik veriler veya benzeri kişisel veriler analiz edilerek belirli kişi veya gruplara özel reklam sunulması hedefli reklamcılık sayılır.

Şeffaflık koşulu (25/A-2): Hedefli reklamcılık serbesttir; ancak reklamın hangi kriterler kullanılarak o tüketiciye gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine ilişkin doğrudan ve kolay erişilebilir bilgilerin tüketiciye sunulması şartıyla.

Çocuk yasağı (25/A-3): Tüketicinin çocuk olduğunun bilindiği veya makul olarak bilinmesinin beklendiği durumlarda, kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılamaz.

"Bu reklamı neden görüyorum?" artık teknik bir zorunluluk

İkinci fıkradaki "doğrudan ve kolay erişilebilir" ifadesi, uygulamada somut bir arayüz gereksinimi doğuruyor. Reklamın yanında ya da içinde, tüketiciyi kriter bilgisine götüren bir bağlantı; o bağlantının arkasında ise iki şey: reklamın hangi kriterlerle gösterildiği ve bu kriterlerin nasıl değiştirileceği.

"Nasıl değiştirilebileceği" ifadesi kritik. Yalnızca "ilgi alanlarınıza göre gösteriliyor" demek yetmez; tüketicinin o ilgi alanı listesine erişebilmesi ve müdahale edebilmesi gerekir. E-ticaret platformları ve reklam ağları için bu, ürün tarafında iş demektir — üstelik hazırlık için tanınan süre bir ay.

KVKK ile ilişkisi: İki ayrı yükümlülük, tek uygulama

Burada sık yapılan bir hata var: "Zaten açık rıza alıyoruz, sorun yok" yaklaşımı. Doğru değil.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, verinin işlenebilmesi için bir hukuka uygunluk sebebi arar (m.5). Reklam Yönetmeliği ise verinin işlenmesi hukuka uygun olsa bile, sonuçta gösterilen reklamın şeffaflığını düzenler. İkisi birbirinin yerine geçmez. Bir platform KVKK'ya tam uyumlu olabilir ve yine de 25/A-2'yi ihlal edebilir.

Ayrıca KVKK m.11/1-(g), ilgili kişiye "işlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle kendisi aleyhine bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme" hakkı tanıyor. Profilleme temelli reklamcılıkta bu hükmün, Yönetmeliğin yeni şeffaflık kuralıyla birlikte anlam kazanacağını düşünüyoruz.

Çocuk yasağında zor soru: "Makul olarak bilinmesi beklenen" ne demek?

Yönetmelik yaş doğrulama yöntemi öngörmüyor. Ancak "makul olarak bilinmesinin beklendiği durumlar" ifadesi, işletmeye pasif kalma hakkı vermiyor. Platformun elindeki verilerden çocuk olduğu anlaşılabilecek bir kullanıcıya profilleme temelli reklam gösterilmesi, "biz bilmiyorduk" savunmasıyla kolayca aşılabilecek bir durum değil.

Pratikte risk, doğrudan çocuklara yönelik ürün satan işletmelerden çok, karma kitleye hitap eden platformlarda: oyun uygulamaları, video platformları, kırtasiye ve giyim kategorileri. Yaş beyanı alan, çocuk hesaplarını ayrıştıran ve bu hesaplarda profilleme temelli reklamı teknik olarak kapatan bir mimari kurmak, savunulabilir tek pozisyon gibi görünüyor.

4. Aynı Paketten Çıkan Diğer Başlıklar

Yapay zekâ ve hedefli reklamcılık manşet oldu, ancak değişiklik çok daha geniş. Reklam veren tarafında çalışıyorsanız aşağıdaki tablo doğrudan iş listeniz:

5. Yaptırımlar: Ceza Ne Kadar, Kim Öder?

Denetim ve yaptırım yetkisi Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Reklam Kurulu'nda. 6502 sayılı Kanun'un 63. maddesi Kurul'a; reklamın durdurulması, aynı yöntemle düzeltilmesi, idari para cezası ve gerekli görülen hâllerde üç aya kadar tedbiren durdurma yaptırımlarını uygulama yetkisi veriyor.

Parasal sınırlar her yıl yeniden değerleme oranında artıyor. Ticaret Bakanlığı'nın duyurusuna göre aldatıcı ve yanıltıcı reklamlar ile haksız ticari uygulamalar bakımından 2026 yılında uygulanacak idari para cezası 99.339 TL ile 39.916.524 TL arasında. Ceza miktarı belirlenirken aykırılığın haksızlık içeriği, elde edilen menfaatin veya verilen zararın büyüklüğü, failin kusuru ve ekonomik durumu ile reklamın yayımlandığı mecra türü dikkate alınıyor. Ulusal düzeyde yayın yapan bir mecradaki ihlalle yerel bir ihlalin aynı tutarla cezalandırılmadığını söylemek mümkün.

Sorumluluk yalnızca reklam verende değil. Reklam ajansları ve mecra kuruluşları da kendi fiilleri bakımından muhatap olabiliyor. Sosyal medya etkileyicisi aracılığıyla yapılan reklamlarda ise hem reklam veren hem etkileyici sorumluluk çemberinin içinde. Reklamdaki iddiaların ispatı külfeti ise reklam verene ait — bu, yapay zekâ ile üretilmiş görsellerde özellikle önemli, çünkü "ürün gerçekten böyle görünüyor" savunmasını belgeyle desteklemek gerekiyor.

Cezaya itiraz: Reklam Kurulu kararı bir idari yaptırım kararıdır. Kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir; 2577 sayılı Kanun'un 27. maddesi çerçevesinde yürütmenin durdurulması talep edilebilir. Savunma aşamasının atlanmaması kritik: Kurul, karar öncesi yazılı savunma imkânı tanır ve bu aşamada sunulan teknik belgeler çoğu zaman dava aşamasından daha belirleyicidir.

6. 1 Ağustos'a Kadar Uyum Kontrol Listesi

Reklam veren, ajans veya platform tarafındaysanız aşağıdaki maddeler asgari çalışma programınız olmalı:

1. Yayında olan tüm kampanya görsellerini ve videolarını tarayın; yapay zekâ ile üretilmiş ya da yapay zekâ ile önemli ölçüde değiştirilmiş içerikleri işaretleyin.
2. Bu içerikler için standart bir bildirim şablonu belirleyin (metin, konum, punto, süre) ve marka rehberinize ekleyin.
3. Sanal karakter ya da yapay zekâ sesi kullanan tüm içeriklerde bildirim ekleyin; arşivdeki içerikleri de gözden geçirin, çünkü yayında kalmaya devam eden içerik yeni kurallara tabidir.
4. Gerçek kişilerin görüntü ve seslerini kullanan tüm reklamlarda yazılı izin ve "ürünü fiilen kullandığına" dair kayıt bulundurun.
5. Hedefli reklam gösteren tüm yüzeylerde "bu reklamı neden görüyorum" akışını kurun; kriterlerin görüntülenmesi ve değiştirilmesi ayrı ayrı çalışsın.
6. Yaş verisi bulunan ya da çocuk kullanıcı ihtimali yüksek segmentlerde profilleme temelli reklamı teknik olarak kapatın.
7. Influencer sözleşmelerine, etiketleme yükümlülüğünü ve ihlal hâlinde rücu hakkını içeren maddeler ekleyin.
8. İndirim kampanyalarının referans fiyat hesabını 10 güne göre yeniden kurgulayın; kanal bazlı fiyat ayrımını sisteminizde ayrıştırın.
9. Yorum ve puanlama altyapınızda satın alım doğrulaması yoksa, doğrulanmamış yorumları reklam materyallerinden çıkarın.
10. Çevresel beyan içeren tüm iddialar için sertifika ve ölçüm belgelerini tek bir dosyada toplayın; "çevre dostu" gibi genel ibareleri açıklamasız kullanmayın.

7. Avrupa Birliği ile Karşılaştırma

Düzenleme, Avrupa'daki eğilimle aynı yönde ilerliyor ancak birebir kopya değil.

AB Yapay Zekâ Tüzüğü (Regulation (EU) 2024/1689), 50. maddesinde yapay zekâ ile üretilmiş veya değiştirilmiş içeriklerin işaretlenmesine ve insanlarla etkileşime giren sistemlerin kendini tanıtmasına ilişkin şeffaflık yükümlülükleri getiriyor. Dijital Hizmetler Tüzüğü (Regulation (EU) 2022/2065) ise 26. maddesinde özel nitelikli kişisel verilere dayalı profillemeye dayanan reklamları, 28. maddesinde ise küçüklere yönelik profilleme temelli reklamları yasaklıyor.

Türk düzenlemesi, çocuklara profilleme temelli reklam yasağı bakımından DSA ile aynı hattı tutuyor. Yapay zekâ etiketlemesinde ise "ekonomik davranışı önemli ölçüde etkileme" eşiği koyarak daha dar bir kapsam seçmiş durumda. Uluslararası kampanya yürüten markalar için bu, tek bir uyum standardı belirlenip en yüksek koruma düzeyine göre hareket etmenin daha pratik olduğu anlamına geliyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Yapay zekâ ile reklam üretmek yasaklandı mı?

Hayır. Yapay zekâ ile reklam üretmek serbest. Yasaklanan iki şey var: gerçek bir kişinin dijital kopyasıyla gerçeğe aykırı deneyim/tavsiye izlenimi verilmesi ve şeffaflık yükümlülüğüne uyulmaması. Bildirim yaptığınız sürece yapay zekâ ile üretilmiş reklam yayımlayabilirsiniz.

Her reklamda "yapay zekâ ile üretildi" yazmak zorunda mıyım?

Hayır. Yükümlülük iki durumda doğuyor: yapay zekâ ya da yazılım, tüketicinin ekonomik davranışını önemli ölçüde etkileyecek şekilde kullanılmışsa veya reklamda insandan ayırt edilemeyen dijital karakter varsa. Basit renk düzeltmesi, metin taslağı ya da arka plan temizliği bu kapsamda değerlendirilmez.

Sanal influencer kullanmak serbest mi?

Serbest, ancak karakterin gerçek bir insan olmadığının açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi gerekiyor. Bilgiyi yalnızca profil biyografisine koyup paylaşımlarda tekrarlamamak riskli bir tercih.

Ünlü birinin yüzünü yapay zekâ ile reklamda kullanmak suç mu?

Reklam mevzuatı bakımından bu bir idari ihlal ve Reklam Kurulu yaptırımı gerektirir. Ayrıca kişilik haklarının ihlali nedeniyle tazminat sorumluluğu doğar. Somut olayın niteliğine göre ceza hukuku boyutu da gündeme gelebilir; bu değerlendirme içeriğin amacına ve failin kastına göre yapılır.

Kendi görüntümün kullanıldığı sahte bir reklam gördüm, ne yapmalıyım?

Önce delilleri koruyun: içeriğin bağlantısını, ekran görüntülerini ve mümkünse video kaydını zaman damgalı biçimde saklayın. Ardından Reklam Kurulu'na şikâyette bulunun ve içerik ya da platform sağlayıcısına kaldırma başvurusu yapın. Kişilik hakkının korunması için Türk Medeni Kanunu m.24-25 kapsamındaki dava ve ihtiyati tedbir seçenekleri ile somut olay suç oluşturuyorsa savcılık başvurusu ayrıca değerlendirilmelidir. 5651 sayılı Kanun m.9, Anayasa Mahkemesinin E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edildiğinden güncel bir başvuru yolu olarak gösterilemez.

Hedefli reklam tamamen yasaklandı mı?

Hayır. Yetişkin tüketiciler bakımından hedefli reklamcılık, şeffaflık koşulunu sağlamak kaydıyla serbest. Yasak, yalnızca tüketicinin çocuk olduğunun bilindiği veya makul olarak bilinmesinin beklendiği hâllerde, kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak yapılan hedefli reklamlar için geçerli.

"Bu reklamı neden görüyorum?" bağlantısı koymak zorunlu mu?

Yönetmelik belirli bir arayüz öğesi zorunlu kılmıyor; ancak reklamın hangi kriterlerle gösterildiği ve bu kriterlerin nasıl değiştirileceği bilgisinin doğrudan ve kolay erişilebilir olmasını arıyor. Pratikte bunu sağlamanın en güvenli yolu, reklamın yanında böyle bir bağlantı sunmak.

KVKK'ya uygunsam Yönetmeliğe de uygun sayılır mıyım?

Hayır. KVKK verinin işlenmesini, Yönetmelik ise reklamın sunuluş biçimini düzenliyor. Açık rızaya dayanarak veri işliyor olmanız, hedefli reklamın şeffaflık koşulunu yerine getirdiğiniz anlamına gelmez. İki uyum çalışmasının ayrı ayrı yürütülmesi gerekir.

Değişiklikler ne zaman yürürlüğe giriyor, geçmiş reklamlara uygulanır mı?

Yürürlük tarihi 1 Ağustos 2026. Bu tarihten önce yayımlanmış ancak yayında kalmaya devam eden içerikler bakımından risk sürüyor; çünkü ihlal, yayının devam ettiği süre boyunca gerçekleşiyor sayılır. Arşiv içeriğinin gözden geçirilmesini bu nedenle öneriyoruz.

İhlal hâlinde ceza ne kadar?

2026 yılı için aldatıcı ve yanıltıcı reklamlar ile haksız ticari uygulamalarda idari para cezası 99.339 TL ile 39.916.524 TL arasında uygulanabiliyor. Tutar; ihlalin ağırlığına, elde edilen menfaate, failin kusuruna ve reklamın yayımlandığı mecraya göre belirleniyor. Para cezasının yanında durdurma ve düzeltme yaptırımları da uygulanabilir.

Reklam Kurulu'na şikâyet nasıl yapılır?

Şikâyetler e-Devlet üzerinden Ticaret Bakanlığı'nın tüketici başvuru sistemi aracılığıyla ya da ALO 175 Tüketici Danışma Hattı üzerinden iletilebilir. Başvuruya reklamın bağlantısı, ekran görüntüsü ve yayın tarihi eklenmesi inceleme sürecini hızlandırır.

Yurt dışı merkezli platformlarda yayımlanan reklamlar kapsamda mı?

Yönetmelik, tüketiciye yönelik her türlü ticari reklamı kapsıyor. Reklamın Türkiye'deki tüketiciye yönelmesi hâlinde, mecranın merkezinin yurt dışında olması tek başına kapsam dışı kalma sonucu doğurmuyor. Uygulamada Reklam Kurulu'nun yurt dışı merkezli platformlarda yayımlanan reklamlara ilişkin kararlar verdiği biliniyor.

Küçük bir işletmeyim, bu kurallar bana da uygulanır mı?

Evet. Yönetmelik ciro ya da ölçek eşiği öngörmüyor. Tek kişilik bir e-ticaret işletmesi de, kendi ürününü yapay zekâ görselleriyle tanıtan bir esnaf da aynı kurallara tabi.

Reklam Kurulu cezasına itiraz süresi ne kadar?

İdari para cezasına karşı, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dava dilekçesiyle birlikte yürütmenin durdurulması talep edilmesi, tahsil sürecinin önüne geçilebilmesi bakımından önemlidir.

Sonuç

1 Ağustos 2026, dijital reklamcılıkta bir eşik. Yapay zekânın reklam üretiminde kullanılması artık serbest ama sessiz değil; hedefli reklamcılık artık mümkün ama açıklanabilir olmak zorunda; çocuklara profilleme temelli reklam ise tartışmasız biçimde dışarıda.

Uyum çalışması iki farklı yetkinlik istiyor: hukuki analiz ve ürün/arayüz tarafında teknik uygulama. Bir aylık geçiş süresi göz önüne alındığında, öncelik sıralaması yapmak kaçınılmaz. Yayında olan yapay zekâ içerikli görseller ve hedefli reklam yüzeyleri ilk sırada; sözleşmelerin revizyonu ve arşiv taraması ikinci aşamada ele alınabilir.

Reklam Kurulu incelemesiyle karşılaşan, kendisine idari para cezası tebliğ edilen ya da yapay zekâ ile üretilmiş içerikte görüntüsü izinsiz kullanılan taraflar için süreler kısa ve hak kaybı riski yüksek. Dosyanızı bir avukatla değerlendirmeniz, özellikle savunma aşamasında ciddi fark yaratır.

İçerik kapsamı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.