Silahlı örgüt üyeliği ile örgüte yardım, ceza miktarı ve ispat koşulları ağır olan fakat birbirinden farklı suçlamalardır. Üyelikte kişinin örgütün hiyerarşik yapısına dâhil olduğunu gösteren organik bağ aranır. Yardımda ise kişi hiyerarşiye katılmadan örgüte bilerek ve isteyerek somut katkı sunar.
Örgüte sempati duymak, bir görüşü paylaşmak veya tek bir kişiyle irtibat kurmak kendi başına üyelik değildir. Ceza sorumluluğu eylem ve kast üzerinden kurulmalıdır.
Örgüt üyeliğinin ölçütleri
Yargısal uygulamada üyelik için organik bağ ile faaliyetlerin süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluğu incelenir. Şunlar tek başına değil, bütün olarak değerlendirilir:
- Emir ve talimat alma/verme ilişkisi,
- Örgütsel görev ve kod kullanımı,
- Gizli hücre veya birim içinde düzenli faaliyet,
- Örgüt adına finans, lojistik veya personel yönetimi,
- Sürekli ve farklı türde örgütsel eylemler.
Örgütün bütün yapısını veya yöneticilerini bilmek şart değildir; fakat hiyerarşiye bilerek katılım ispatlanmalıdır.
Örgüte yardımın ölçütleri
Yardım eden kişi örgüt yapısı dışında kalır. Örgütsel amacı bildiği hâlde barınma, ulaşım, para, bilgi, araç veya başka kolaylık sağlar. Yardımın örgüte ulaşması ve somut elverişliliği araştırılır.
Yardımın tekrarlanması hiyerarşik bağın delili olabilir fakat otomatik üyelik yaratmaz. Failin talimat altında mı, bağımsız mı hareket ettiği belirlenmelidir.
Cezalar
TCK m.314/2, silahlı örgüte üyelik için beş yıldan on yıla kadar hapis öngörür. Terör örgütü niteliğinde 3713 sayılı Kanun m.5 gereğince ceza artırılır. TCK m.220/7, örgüte bilerek ve isteyerek yardım edeni üye gibi cezalandırmakla birlikte yardımın niteliğine göre indirim olanağı tanır.
Suç tarihi, örgütün niteliği ve lehe kanun uygulaması ceza hesabını değiştirir. Bu nedenle tek bir “yatar” hesabı dosya ve hüküm olmadan yapılamaz.
Propagandadan farkı
Propaganda, terör örgütünün cebir, şiddet veya tehdit yöntemlerini meşru gösteren, öven ya da teşvik eden yayma faaliyetidir. Hiyerarşik bağ veya maddi yardım aranmaz. Bir sosyal medya paylaşımı başka delil olmadan otomatik üyelik sayılmamalıdır.
Paylaşım aynı zamanda örgütsel talimatla hesap yönetimi veya eleman temini içeriyorsa rol farklılaşabilir.
Örgüt adına suç işleme
Üye olmadan örgüt adına suç işleme, yardım ve üyelikten farklı bir kurumdur. Anayasa Mahkemesi kararları ve kanun değişiklikleri nedeniyle fiil tarihindeki düzenleme özellikle kontrol edilmelidir. Örgütün genel çağrısı ile somut talimat arasındaki fark önemlidir.
Kişiye yalnız temel suçtan mı, ayrıca örgüt bağlantısından mı ceza verileceği kanunilik ve mükerrer cezalandırma yasağı çerçevesinde incelenir.
Deliller nasıl değerlendirilir?
HTS kaydı yalnız iletişim trafiğini, baz kaydı yaklaşık yeri gösterir; konuşma içeriği ve hiyerarşi bunlardan çıkmaz. Şifreli uygulama kullanmak da tek başına suç delili değildir. Hesabın münhasıran örgütsel kullanım için tahsis edilip edilmediği ve içerik araştırılır.
Tanık/gizli tanık, dijital materyal, para hareketi ve fiziki takip birbirini doğrulamalıdır. Legal faaliyetler suç delili sayılıyorsa hangi örgütsel talimatla yürütüldüğü gösterilmelidir.
Savunmada kişiselleştirme
İddianame sanığın hangi tarihte, kimin talimatıyla, hangi hiyerarşik rolde veya hangi yardım fiiliyle sorumlu olduğunu açıklamalıdır. Bir örgüte ilişkin genel rapor, kişisel bağın ispatı değildir.
Mahkeme üyelik kabul ediyorsa organik bağı; yardım kabul ediyorsa somut katkıyı ve indirim oranını gerekçelendirmelidir.
İçerik kapsamı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; üyelik, yardım ve propaganda birbirinin yerine kullanılabilecek kavramlar değildir.