Bir paylaşım nedeniyle terör soruşturması açılması, içeriğin otomatik olarak suç olduğu veya hesap sahibinin örgüt üyesi sayılacağı anlamına gelmez. En sık isnat, 3713 sayılı Kanun m.7/2'deki terör örgütü propagandasıdır. Üyelik ve yardım için paylaşımın ötesinde hiyerarşik bağ veya somut katkı aranır.

Kilitli telefon ve kişisel veri ağı illüstrasyonu

Savunmada önce içeriğin tam hâli, paylaşım tarihi, hesabın fiili kullanıcısı ve hangi sözün şiddeti meşru gösterdiği belirlenmelidir.

Hangi paylaşımlar risklidir?

Örgütün cebir, şiddet veya tehdit yöntemlerini meşru gösteren, öven veya bu yöntemlere başvurmayı teşvik eden içerik propaganda olabilir. Şiddet eylemine açık destek, saldırı görüntüsünü yüceltme veya yeni eyleme çağrı risk taşır.

Örgütün varlığından söz etmek, haber aktarmak, barışçıl siyasi görüş açıklamak veya kamu otoritesini eleştirmek tek başına propaganda değildir.

Retweet, beğeni ve emoji

Retweet çoğu zaman içeriği yeniden yayar; fakat eleştiri, haber verme veya arşiv amacı olabilir. Beğeni ve emoji daha belirsizdir. Tek hareketin anlamı, hesap geçmişi ve eşlik eden yorumla belirlenmelidir.

Ceza sorumluluğu için paylaşımı bilerek ve suç kastıyla yapan kişi tespit edilmelidir. Algoritmanın otomatik önerisi veya hesabın ele geçirilmesi araştırılır.

Eski paylaşım için soruşturma

Suç tarihi paylaşımın yapıldığı tarihtir. İçeriğin yıllar sonra bulunması zamanaşımı, o tarihteki kanun ve örgütün hukuki niteliği bakımından önemlidir. Paylaşımın profilde kalması her zaman kesintisiz yeni suç sayılmaz.

Sonradan değişen kanun sanık aleyhine geriye yürütülemez; lehe kanun karşılaştırması yapılır.

Hesabın sahibi nasıl tespit edilir?

Profil adı, fotoğraf ve kayıtlı telefon tek başına fiili kullanıcıyı ispatlamaz. Platformdan hesap açılış, IP, cihaz, e-posta, oturum ve şifre değişikliği kayıtları istenir. Ortak kullanılan telefon veya kurumsal hesapta gönderiyi kimin yaptığı belirlenmelidir.

Ekran görüntüsünün URL, tarih ve kaynak bütünlüğü doğrulanmalı; montaj ve sahte hesap iddiası teknik olarak incelenmelidir.

Telefon incelemesi

Telefona el koyma ile tüm verileri inceleme aynı değildir. Dijital arama CMK m.134'teki karar, kapsam ve adli kopya güvencelerine uygun olmalıdır. İnceleme suçla ilgili tarih ve veriyle orantılı yürütülmelidir.

Silinen mesajın kurtarılması teknik olarak mümkün olabilir; raporda elde etme yöntemi ve hash değeri bulunmalıdır.

Tutuklama veya adli kontrol

Her propaganda soruşturmasında tutuklama olmaz. Kuvvetli suç şüphesi, somut tutuklama nedeni ve ölçülülük aranır. Paylaşımın sabit olması, delillerin toplanması, kişinin adresi ve daha hafif adli kontrol seçenekleri değerlendirilmelidir.

Yurt dışı yasağı veya imza yükümlülüğü de gerekçesiz ve süresiz uygulanamaz; periyodik kaldırma talebi yapılabilir.

Üyelik isnadı yapılabilir mi?

Paylaşım, örgüt talimatıyla yönetilen bir hesap veya örgütsel görev deliliyse üyelik dosyasında kullanılabilir. Fakat yalnız slogan, fotoğraf veya benzer düşünce paylaşımı; organik bağ ve süreklilik-çeşitlilik-yoğunluk göstermeden üyelik için yeterli değildir.

HTS, para hareketi ve tanık gibi diğer delillerin her biri somut eylemle ilişkilendirilmelidir.

İfade özgürlüğü

Mahkeme, içeriğin şiddetle bağını, kamu yararını, erişimi ve konuşmacının amacını değerlendirmelidir. Şiddete teşvik etmeyen politik ifade daha güçlü koruma görür. İçeriğin rahatsız edici olması tek başına hapis cezasını haklı kılmaz.

İçerik kapsamı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; içeriğin bütünü, şiddet bağlantısı ve hesabın fiili kullanıcısı belirlenmeden suç vasfı kurulamaz.

Kaynaklar ve hukuki dayanaklar
  1. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu m.7/2. — Resmî kaynağı aç
  2. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.220 ve m.314. — Resmî kaynağı aç
  3. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.100, m.109 ve m.134. — Resmî kaynağı aç
  4. Anayasa m.26; AİHS m.10. — Resmî kaynağı aç