Örgütün hiyerarşik yapısına dâhil olmadan, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişi TCK m.220/7 ve silahlı örgüt bakımından m.314 ile 3713 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde sorumlu tutulabilir. Yardım suçu için yapılan davranışın örgütün amacına veya faaliyetlerine somut katkı sağlaması ve failin örgütsel niteliği bilmesi gerekir.
Bir yakına insani sebeple yemek vermek, yasal derneğe bağış yapmak veya mesleki hizmet sunmak her durumda örgüte yardım değildir. Yardımın muhatabı, amacı ve failin bilgisi kuşkudan uzak ispatlanmalıdır.
Hangi davranışlar yardım sayılabilir?
Somut olaya göre şu eylemler yardım olarak değerlendirilebilir:
- Örgüt mensubunu bilerek barındırmak veya taşımak,
- Para, silah, araç, sahte belge veya iletişim cihazı sağlamak,
- Güvenlik güçlerinin hareketi hakkında bilgi aktarmak,
- Örgütsel para transferine veya eleman teminine katkı sunmak,
- Saklanma, sınır geçişi veya lojistik ağ düzenlemek.
Eylem, bağımsız olarak silah sağlama, terörün finansmanı, sahtecilik veya göçmen kaçakçılığı gibi başka bir suç oluşturuyorsa özel norm ve içtima hükümleri uygulanır.
Bilerek ve isteyerek yardım
Fail hem örgütün varlığını/niteliğini hem yardımının örgüte hizmet edeceğini bilmelidir. Sadece yardım alan kişiyle akrabalık, telefon görüşmesi veya aynı bölgede bulunma kastı kanıtlamaz.
Şifreli iletişim, gizlilik önlemi, tekrar eden lojistik, talimat ve örgütsel kodlar bilme unsurunu destekleyebilir; her birinin masum açıklaması da araştırılmalıdır.
Üyelikten farkı
Örgüt üyeliğinde kişi örgütün hiyerarşik yapısına organik bağla dâhil olur; emir-talimat ilişkisi ve süreklilik, çeşitlilik, yoğunluk gösteren faaliyet aranır. Yardım eden ise hiyerarşi dışında kalır ve belirli katkı sunar.
Yardımın sürekli olması tek başına üyelik değildir; hiyerarşik bağın delilleri gösterilmelidir. Aynı şekilde örgütün yayınını paylaşmak da tek başına lojistik yardım sayılmaz; propaganda açısından ayrı değerlendirilir.
Cezası nasıl belirlenir?
TCK m.220/7, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin örgüt üyesi gibi cezalandırılmasını; ancak yardımın niteliğine göre cezada indirim yapılabilmesini öngörür. Silahlı terör örgütü dosyalarında TCK m.314 ve 3713 sayılı Kanun m.5'teki artırım ile özel hükümler birlikte uygulanır.
Ceza hesabı teknik olduğundan suç tarihi, yardımın niteliği ve lehe kanun karşılaştırması yapılmalıdır. Aynı yardım ayrıca bağımsız suçsa mükerrer cezalandırma yasağı değerlendirilir.
İnsani ve mesleki faaliyet
Avukatlık, sağlık yardımı, temel gıda sağlama veya gazetecilik faaliyeti, mesleğin ve insani amacın sınırları içinde kaldığında suç olarak yorumlanamaz. Faaliyetin görünüşte yasal olup örgütsel talimatla yürütüldüğü iddia ediliyorsa somut talimat, hedef ve katkı ispatlanmalıdır.
Yasal bir dernek veya kampanyaya bağış, kuruluşun sonradan kapatılması nedeniyle geriye dönük otomatik suç hâline gelmez. Bağış tarihindeki bilgi önemlidir.
Terörün finansmanıyla ilişki
Teröriste veya terör örgütüne fon sağlama ya da toplama 6415 sayılı Kanunda bağımsız suçtur. Fonun kullanılmamış olması her durumda sorumluluğu kaldırmaz. Para yardımında TCK m.220/7 ile 6415 arasındaki özel norm ilişkisi incelenir.
Banka hareketinin açıklamasız olması, tek başına terör amacı göstermez; gönderen, alıcı ve kullanım araştırılır.
Deliller
HTS/baz kayıtları iletişimin içeriğini göstermez. Dijital mesaj, fiziki takip, para akışı, tanık ve örgütsel doküman birlikte değerlendirilmelidir. Gizli tanık beyanı tek veya belirleyici delil hâline geliyorsa savunmanın sorgulama güvenceleri sağlanmalıdır.
İçerik kapsamı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut katkı, bilme ve hiyerarşik bağ ayrı ayrı incelenmelidir.