6136 sayılı Kanuna tabi ateşli silahı ruhsatsız satın almak, taşımak veya bulundurmak suçtur. 2024 değişiklikleriyle temel ceza artırılmış ve silahın ana/balistik önemi bulunan bazı parçaları da açıkça kapsama alınmıştır. Fiilin taşıma mı bulundurma mı olduğu, silahın sayısı ve niteliği ceza aralığını değiştirir.
Silahın bir suçta kullanılması hâlinde 6136 sayılı Kanun suçu yanında yaralama, tehdit, öldürme veya genel güvenliği tehlikeye sokma ayrıca değerlendirilebilir.
Güncel ceza nedir?
Kanuna aykırı silah, mermi veya kapsamdaki ana parçayı satın alan, taşıyan veya bulunduran kişi hakkında temel hâlde iki yıldan dört yıla kadar hapis ve yüz günden beş yüz güne kadar adli para cezası öngörülür.
Silahın sayı veya nitelik bakımından vahim olması daha ağır ceza gerektirir. Bir adet olağan silah ve mutat sayıdaki merminin yalnız ev veya işyerinde bulundurulması için daha az cezayı gerektiren özel fıkra bulunur; güncel üst sınır üç yıla kadar hapis ve yüz günden beş yüz güne kadar adli para cezasıdır. Fiil tarihindeki metin mutlaka kontrol edilmelidir.
Taşıma ile bulundurma farkı
Bulundurma ruhsatı, silahı yalnız ruhsatta yazılı ev veya işyerinde tutmaya izin verir. Silahı üzerinde, çantada veya araç içinde erişilebilir şekilde dolaştırmak taşıma sayılabilir. Mesken değişikliği için dahi mevzuattaki nakil belgesi gerekir; belirli ihlaller için idari yaptırım öngörülmüştür.
Silahın evde kilitli kasada tutulması bulundurmadır. Araçta sürekli torpidoda olması genellikle taşıma olarak değerlendirilir.
Araçta bulunan silah kime aittir?
Aracın sürücüsü veya maliki olmak, gizli silahı bildiğini otomatik göstermez. Silahın konumu, erişim, parmak izi/DNA, yolcu beyanı ve aracın ortak kullanımı incelenir. Bilerek ortak hâkimiyet varsa birden fazla kişi sorumlu olabilir.
Başkasının “silah benim” demesi de tek başına sürücüyü kurtarmaz veya bağlamaz; beyan diğer delillerle sınanır.
Evde başkasına ait silah
Silah eşe, akrabaya veya önceki kiracıya ait olabilir. Evde oturan herkes otomatik fail değildir. Kimin odasında bulunduğu, anahtar erişimi, silahın görünürlüğü ve kriminal bulgular araştırılmalıdır.
Miras kalan ruhsatlı silah için devir/ruhsat işlemleri süresinde yapılmalıdır. Ölüm nedeniyle işlemlerde özel idari usul bulunur.
Mermi bulundurmak
Ruhsatsız mermi de 6136 sayılı Kanun kapsamındadır. Merminin pek az sayıda olması ve durumun vahim görülmemesi hâlinde daha hafif özel hüküm uygulanabilir. Sayı yanında çap, uyumlu silahın bulunması ve olay bağlamı değerlendirilir.
Fişeklerin gerçek ve ateşlenebilir olup olmadığı kriminal raporla belirlenmelidir.
Kurusıkı tabanca
Ses ve gaz fişeği atan kurusıkı silahlar 5729 sayılı Kanundaki bildirim ve taşıma kurallarına tabidir. Teknik özellikleri değiştirilerek gerçek mermi atabilir hâle getirilen silah ise 6136 sayılı Kanun kapsamında çok daha ağır suç oluşturur. Dönüşüm ve atış kabiliyeti kriminal incelemeyle saptanır.
Sırf kurusıkının görünüşünün gerçek tabancaya benzemesi, 6136 kapsamı için yeterli değildir.
Arama ve elkoyma
Ev araması hâkim kararı veya kanuni acil usulle yapılmalıdır. Araç aramasında önleme ve adli arama ayrımı, makul şüphe ve tutanak incelenir. Hukuka aykırı aramada elde edilen silahın delil olarak kullanılması tartışılabilir.
Silah ve mermiler kural olarak müsadere edilir. Ruhsatlı ve iyi niyetli üçüncü kişiye ait silahın durumu mülkiyet ve kullanım bilgisine göre değerlendirilir.
İçerik kapsamı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; ceza, silahın türü, sayı, yer, ruhsat ve suç tarihindeki kanun metnine göre belirlenir.