Suç işleyen kişiye araştırma, yakalanma, tutuklanma veya hükmün infazından kurtulması için imkân sağlamak suçluyu kayırma suçudur.

Yardımın, işlenen asıl suç tamamlandıktan sonra ve failin adli süreçten kaçmasına yönelik olması gerekir.

Hukuki nitelendirme, kanuni hareketin, kastın ya da açıkça aranan taksirin, mağdur veya suç konusunun ve varsa özel amacın ayrı ayrı gösterilmesine dayanır.

Kanunda öngörülen yaptırım

Temel ceza altı aydan beş yıla kadar hapistir.

Kamu görevlisinin göreviyle bağlantılı kayırması cezayı yarı oranında artırır.

Fiilin üstsoy, altsoy, eş, kardeş veya diğer suç ortağı tarafından işlenmesi hâlinde ceza verilmez.

Tutuklu veya hükümlünün yerini ya da delillerin saklandığı yeri bildirmeme TCK m.284’te ayrıca düzenlenmiştir.

Suçluyu kayırma bakımından önce temel şekle ait ceza aralığı belirlenir.

Suç vasfını değiştiren ayrımlar

Suça önceden yardım etme iştirak; suç tamamlandıktan sonra kaçmaya yardım etme suçluyu kayırma olabilir.

Akrabalık cezasızlığı her yakın veya arkadaş ilişkisini kapsamaz; kanunda sayılan kişilerle sınırlıdır.

Yardımın zamanı, faille ilişki, saklanma veya kaçış imkânı, araç ve para desteği ile kamu görevlisinin yetkisi somutlaştırılmalıdır.

Soruşturma usulü

Şikâyete bağlı değildir.

Uzlaştırma kapsamında değildir.

Suçluyu kayırma bakımından sonuç, suçun adından değil somut fiilin ilgili madde ve fıkrayla eşleştirilmesinden çıkar.

Kapsam notu: Açıklamalar suçluyu kayırma suçu ve cezası hakkında genel çerçevedir. Kişisel hukuki değerlendirme, olayın tarihi ve dosyadaki deliller incelenmeden yapılamaz.

Kaynaklar ve hukuki dayanaklar
  1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, özellikle m.284, m.283-284, m.73 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5237.pdf
  2. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu; delil değerlendirmesi bakımından m.217, uygulanıyorsa uzlaştırma bakımından m.253 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5271.pdf

Kaynak adları ve bağlantıları yayın paketinden aynen aktarılmıştır.